8th pey commission DA Hike : केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी खूशखबरी, होळीपूर्वी २ महिन्यांचा एरियर! यावेळी इतके मिळेल केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांना होळीच्या सणापूर्वी एक मोठी भेट मिळण्याची शक्यता आहे. सरकार Dearness Allowance (DA) मध्ये २% वाढ करण्याची घोषणा करू शकते. यामुळे DA ५८% वरून ६०% पर्यंत पोहोचेल. या वाढीमुळे कमी पगाराच्या कर्मचाऱ्यांना मासिक किमान DA १०,८०० रुपये होईल. पेन्शनधारकांनाही फायदा होईल, कारण Dearness Relief (DR) देखील DA प्रमाणे वाढेल.
सध्याच्या ७व्या पे कमिशन फ्रेमवर्कनुसार, केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांना ५८% DA मिळत आहे. ही दर ऑक्टोबर २०२५ पासून लागू आहे, जेव्हा सरकारने त्या वेळच्या महागाई आकडेवारीवर आधारित ३% वाढ मंजूर केली होती.
DA मध्ये २% वाढ का शक्य आहे?
DA मधील बदल AICPI-IW (All India Consumer Price Index-Industrial Workers) वर अवलंबून असतो. लेबर मिनिस्ट्री दरमहा हा इंडेक्स जारी करते. डिसेंबर २०२५ साठी AICPI-IW १४८.२ होता. १२ महिन्यांचा सरासरी १४५.५४ पर्यंत पोहोचला आहे. यावरून कॅल्क्युलेटेड DA सुमारे ६०.३३% येते. सध्याचा DA ५८% असल्याने, हे गणित २% वाढीचे संकेत देते, ज्यामुळे DA ६०% होईल.
केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी ही वाढ महत्त्वाची आहे, कारण DA महागाईविरुद्ध संरक्षण देते. ही योजना केंद्र सरकारच्या कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांसाठी लागू होते.
DA म्हणजे काय आणि ते कसे काम करते?
Dearness Allowance ही केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांच्या पगाराचा एक भाग आहे. महागाईमुळे पगाराची खरी किंमत कमी होऊ नये म्हणून DA दिली जाते. ७व्या पे कमिशननुसार, DA दर सहा महिन्यांनी (जानेवारी आणि जुलै) सुधारित केला जातो. AICPI-IW इंडेक्सच्या १२ महिन्यांच्या सरासरीवर आधारित गणना होते.
फॉर्म्युला: DA% = [{१२ महिन्यांच्या AICPI-IW सरासरी (२००१=१०० बेस) × २.८८ – २६१.४२} / २६१.४२] × १००
डिसेंबर २०२५ च्या डेटावरून गणना केल्यास DA ६०.३३% येते, जे राउंड करून ६०% केले जाते.
केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांना किती फायदा होईल?
Level 1 (किमान बेसिक पे ₹१८,०००) वर सध्याचा DA ५८% = ₹१०,४४०
६०% झाल्यास = ₹१०,८०० (मासिक ₹३६० वाढ)
उच्च पगारावर (उदा. ₹१ लाख बेसिक) मासिक ₹२,००० पर्यंत वाढ शक्य
ही वाढ जानेवारी २०२६ पासून लागू होईल. घोषणा मार्चमध्ये (होळीपूर्वी) होण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे जानेवारी आणि फेब्रुवारीचा २ महिन्यांचा एरियर एकत्र मिळेल.
पेन्शनधारकांसाठी फायदा
पेन्शनधारकांना Dearness Relief (DR) मिळते, जे DA प्रमाणेच वाढते. २% वाढीमुळे त्यांच्या पेन्शनमध्येही सुधारणा होईल. लाखो पेन्शनधारकांना याचा थेट फायदा होईल.
DA वाढीची प्रक्रिया कशी चालते?
लेबर ब्युरो AICPI-IW जारी करते.
१२ महिन्यांची सरासरी काढली जाते.
गणना करून प्रस्ताव तयार होतो.
कॅबिनेट मंजुरी देते.
घोषणा होते आणि एरियर दिले जाते.
DA वाढीचे महत्त्व
DA कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक सुरक्षिततेसाठी आवश्यक आहे. महागाई वाढल्यास DA वाढवून पगाराची खरी किंमत टिकवली जाते. ही योजना केंद्र सरकारच्या सर्व कर्मचाऱ्यांसाठी (ग्रुप A, B, C) लागू आहे.
केंद्र सरकार DA योजना लागू करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे
DA ही ऑटोमॅटिक योजना आहे, त्यासाठी स्वतंत्र अर्ज किंवा कागदपत्रे लागत नाहीत. कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांच्या पगार/पेन्शनमध्ये DA आपोआप समाविष्ट होते. मात्र, काही प्रकरणांत (उदा. नवीन नियुक्ती किंवा पेन्शन क्लेम) आवश्यक असू शकतात:
सेवा पुस्तिका किंवा नियुक्ती पत्र
पे स्लिप किंवा पेन्शन ऑर्डर
आधार कार्ड
पॅन कार्ड
बँक खाते तपशील
DA वाढीचे फायदे कोणाला मिळतात?
केंद्र सरकारचे सर्व कर्मचारी (रेल्वे, पोस्ट, डिफेन्स इ.)
पेन्शनधारक
काही राज्य सरकारे DA केंद्राच्या प्रमाणे देतात
DA कॅल्क्युलेशनचे उदाहरण
समजा बेसिक पे ₹५०,०००:
सध्याचा DA (५८%) = ₹२९,०००
नवीन DA (६०%) = ₹३०,०००
मासिक वाढ = ₹१,०००
२ महिन्यांचा एरियर = ₹२,०००
पीक विमा हेक्टरी १८,९०० रुपये मिळण्यास सुरुवात; नवीन लाभार्थी यादी जाहीर झाली Crop Insurance 2026
होळीपूर्वी घोषणा का अपेक्षित?
पारंपरिकपणे, जानेवारी DA ची घोषणा मार्चमध्ये होते. होळी (मार्च २०२६) पूर्वी कॅबिनेट मंजुरी मिळण्याची शक्यता आहे. यामुळे कर्मचाऱ्यांना सणाच्या आनंदात एरियर मिळेल.
DA आणि ८व्या पे कमिशनचे संबंध
७व्या पे कमिशनची मुदत डिसेंबर २०२५ मध्ये संपली. ८व्या पे कमिशनची अंमलबजावणी जानेवारी २०२६ पासून अपेक्षित आहे, पण DA वाढ स्वतंत्रपणे चालू राहील.
निष्कर्ष
केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी DA मध्ये २% वाढ ही एक महत्त्वाची पावले आहे. AICPI-IW च्या डेटावरून ६०% DA निश्चित दिसत आहे. होळीपूर्वी घोषणा झाल्यास २ महिन्यांचा एरियर मिळेल, ज्यामुळे आर्थिक मदत होईल. ही योजना कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांच्या कल्याणासाठी आहे. अधिकृत घोषणेसाठी सरकारच्या वेबसाइट किंवा विभागाकडे लक्ष ठेवा.
अधिकृत लिंक्स
Department of Expenditure – Dearness Allowance Orders
FAQ
DA म्हणजे काय?
DA म्हणजे Dearness Allowance, महागाईविरुद्ध पगार संरक्षणासाठी दिली जाणारी रक्कम.
सध्याचा DA किती आहे?
सध्याचा DA ५८% आहे (ऑक्टोबर २०२५ पासून).
नवीन DA किती होईल?
अपेक्षित ६०% (२% वाढ).
एरियर कधी मिळेल?
घोषणा झाल्यानंतर, जानेवारी आणि फेब्रुवारीचा २ महिन्यांचा एरियर एकत्र मिळेल.
किमान DA किती होईल?
Level 1 कर्मचाऱ्यासाठी ₹१०,८०० प्रति महिना.
पेन्शनधारकांना फायदा होईल का?
होय, DR मध्ये समान वाढ होईल.
DA साठी अर्ज कसा करावा?
DA ऑटोमॅटिक आहे, स्वतंत्र अर्जाची गरज नाही. अधिकृत घोषणेनंतर पगारात समाविष्ट होईल.