shetkari karj mafi latest news 2026: शेतकऱ्यांनसाठी मोठी बातमी: ५ हजार १०० कोटींची कर्जमाफी ? ४ लाख १२ हजार २४१ खातेदार; ४३ बँकांच्या शाखांतील स्थिती; शासनाच्या निकष अन् अटींवरच ठरणार शेतकऱ्यांचे भविष्य
महाराष्ट्रातील शेतकरी समाज सध्या कर्जमाफीच्या प्रतीक्षेत आहे. राज्य सरकारने थकबाकीदार शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याच्या दिशेने पावले उचलली आहेत. अलीकडील चर्चा आणि बातम्यांनुसार, सुमारे ५ हजार १०० कोटी रुपयांच्या कर्जमाफीचा प्रस्ताव चर्चेत आहे. यामध्ये ४ लाख १२ हजार २४१ खातेदारांचा समावेश असू शकतो. ही आकडेवारी ४३ बँकांच्या शाखांमधील स्थितीवर आधारित आहे. मात्र, अंतिम निर्णय शासनाच्या निकष आणि अटींवर अवलंबून राहील. यामुळे शेतकऱ्यांचे भविष्य या योजनेच्या अंमलबजावणीवर ठरेल.
महाराष्ट्रातील शेतकरी कर्जमाफीची पार्श्वभूमी
महाराष्ट्र सरकारने यापूर्वी अनेकदा शेतकरी कर्जमाफी योजना राबविल्या आहेत. २०१७ मध्ये देवेंद्र फडणवीस सरकारने ३४ हजार कोटी रुपयांची कर्जमाफी जाहीर केली होती. नंतर २०१९ मध्ये महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेअंतर्गत २ लाख रुपयांपर्यंतची माफी दिली. सध्या महायुती सरकार पुन्हा थकबाकीदार शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफीचा विचार करत आहे. ३० जून २०२५ किंवा ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंतच्या थकबाकीदारांना लक्ष्य करून योजना आखली जात आहे. काही अहवालांनुसार, राज्यातील एकूण थकबाकी ३५ हजार कोटींपेक्षा जास्त आहे. यातील भाग म्हणून ५ हजार १०० कोटींची माफी प्राथमिक चर्चेत आहे.
५ हजार १०० कोटींची कर्जमाफी: मुख्य वैशिष्ट्ये
ही प्रस्तावित कर्जमाफी मुख्यतः पीक कर्ज आणि थकबाकीदार खात्यांवर केंद्रित आहे.
लाभार्थी संख्या: सुमारे ४ लाख १२ हजार २४१ खातेदार.
रक्कम: ५ हजार १०० कोटी रुपये.
कव्हरेज: ४३ बँकांच्या शाखा, ज्यात सहकारी बँका, राष्ट्रीयकृत बँका आणि ग्रामीण बँकांचा समावेश.
कालावधी: ३० जून २०२५ किंवा त्यानंतरच्या तारखेपर्यंतची थकबाकी विचारात घेतली जाऊ शकते.
अतिरिक्त लाभ: ५ वर्षांतील नियमित कर्ज परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही प्रोत्साहन मिळण्याची शक्यता.
शासन गरीब आणि खऱ्या अर्थाने अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांना प्राधान्य देणार आहे. फार्महाऊस किंवा धनदांडग्या शेतकऱ्यांना योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
४३ बँकांच्या शाखांतील स्थिती आणि प्रक्रिया
राज्यातील ४३ प्रमुख बँकांच्या शाखा या योजनेत सहभागी आहेत. या बँकांनी थकबाकीदार शेतकऱ्यांची माहिती सरकारकडे सादर केली आहे.
सोलापूर, पुणे, नाशिक, परभणी यांसारख्या १४ जिल्ह्यांत सर्वाधिक थकबाकी आहे.
बँकांनी थकबाकीदारांची यादी तयार केली असून, अपूर्ण माहिती असलेल्या खात्यांना लाभ मिळणार नाही.
प्रक्रिया: बँक शाखांमार्फत कागदपत्रे गोळा करणे, ऑनलाइन पोर्टलवर अपलोड करणे आणि शासनाकडून पडताळणी.
शेतकऱ्यांनी तातडीने जवळच्या बँक शाखेत संपर्क साधावा.
शासनाच्या निकष आणि अटी
कर्जमाफीसाठी शासनाने कठोर निकष ठेवले आहेत:
शेतकरी असणे आवश्यक (७/१२ उतारा, शेतजमीन पुरावा).
थकबाकी पीक कर्जाशी संबंधित असावी.
कर्ज मर्यादा: बहुतेकदा २ लाखांपर्यंत, परंतु प्रस्तावित योजनेत बदल शक्य.
अपवाद: राजकीय नेते, मंत्री किंवा मोठ्या जमीनधारकांना वगळले जाईल.
दिर्घकालीन उपाय: पुन्हा कर्जमाफी टाळण्यासाठी पीक विमा, हमीभाव आणि सिंचन सुविधांवर भर.
आवश्यक कागदपत्रे
योजनेसाठी शेतकऱ्यांनी खालील कागदपत्रे तयार ठेवावीत:
७/१२ उतारा आणि ८-अ.
आधार कार्ड.
बँक खाते पासबुक.
पीक कर्जाचे कागदपत्रे (कर्ज खाते क्रमांक, थकबाकी तपशील).
फोटो आणि ओळखपत्र.
जमिनीचा नकाशा आणि फेरफार उतारा.
हे कागदपत्रे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक किंवा संबंधित शाखेत जमा करावीत.
कर्जमाफीचे फायदे आणि आव्हाने
ही योजना शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा देईल. सातबारा कोरा होऊन नवीन कर्ज घेणे सोपे होईल. मात्र, निधीची कमतरता आणि प्रक्रियागत विलंब हे प्रमुख आव्हाने आहेत. सरकारने दिर्घकालीन उपाययोजना राबविल्यास शेतकरी आत्महत्या रोखण्यास मदत होईल.
निष्कर्ष
महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी ५ हजार १०० कोटींची कर्जमाफी ही आशेची किरण आहे. ४ लाख १२ हजार २४१ खातेदार आणि ४३ बँकांच्या शाखा यात सामील असल्याने मोठ्या प्रमाणात लाभ होऊ शकतो. मात्र, शासनाच्या निकष आणि अटी पूर्ण करणे गरजेचे आहे. शेतकऱ्यांनी तातडीने कागदपत्रे जमा करावीत आणि अधिकृत माहितीसाठी बँक किंवा कृषी विभागाशी संपर्क साधावा. ही योजना यशस्वी झाल्यास राज्यातील बळीराजाचे भविष्य उज्ज्वल होईल.
FAQ
ही कर्जमाफी योजना कधी जाहीर होणार?
सध्या चर्चेत आहे. ३० जून २०२५ किंवा २०२६ पर्यंतचा कालावधी विचारात घेतला जात आहे. अंतिम घोषणा लवकरच अपेक्षित.
कोणत्या शेतकऱ्यांना लाभ मिळेल?
थकबाकीदार पीक कर्ज असलेले गरीब शेतकरी. ५ वर्षांतील नियमित परतफेड करणाऱ्यांनाही प्रोत्साहन.
कर्जमाफीची रक्कम किती आहे?
प्रस्तावित ५ हजार १०० कोटी रुपये, ४ लाख १२ हजार २४१ खातेदारांसाठी.
आवश्यक कागदपत्रे कोणती?
७/१२, आधार, बँक पासबुक, कर्ज तपशील इत्यादी. बँक शाखेत जमा करावीत.
४३ बँकांच्या शाखा कोणत्या?
सहकारी, राष्ट्रीयकृत आणि ग्रामीण बँका. जवळच्या शाखेत संपर्क साधावा.
नियमित कर्जदारांना लाभ मिळेल का?
होय, ५ वर्षांतील नियमित परतफेडीला प्रोत्साहन देण्याची तरतूद आहे.
कर्जमाफीसाठी अर्ज कुठे करावा?
अर्जाची गरज नाही. बँकांकडून माहिती गोळा होते. थकबाकीदारांनी कागदपत्रे जमा करावीत. अधिक माहितीसाठी https://mjpsky.maharashtra.gov.in/ पहा.