Ladki Bhaeen Yojana suffers major setback number of beneficiary women has decreased by 86 lakhs: लाडकी बहीण योजना मोठा झटका महाराष्ट्रातील महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी सुरू झालेली मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना लाखो महिलांसाठी आशीर्वाद ठरली आहे.
मात्र, ई-केवायसी (e-KYC) पडताळणी प्रक्रियेनंतर लाभार्थी महिलांची संख्या मोठ्या प्रमाणात घटली आहे. ही घट महिलांसाठी मोठा झटका ठरली असून, अनेक पात्र महिलांना हप्ता मिळण्यात अडचणी येत आहेत. या लेखात आम्ही योजनेच्या सर्व महत्त्वाच्या बाबी, ई-केवायसीमुळे आलेल्या बदल, पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि इतर तपशील सविस्तर मांडतो.
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना म्हणजे काय?
महाराष्ट्र शासनाने २८ जून २०२४ रोजी मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना सुरू केली. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिलांना आर्थिक स्वातंत्र्य देणे, त्यांचे आरोग्य आणि पोषण सुधारणे तसेच कुटुंबातील त्यांची भूमिका मजबूत करणे हा आहे. पात्र महिलांना दरमहा रुपये १,५०० थेट बँक खात्यात DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे जमा केले जातात. या योजनेच्या माध्यमातून महिलांना स्वावलंबी बनवण्यावर भर देण्यात आला आहे.
या योजनेच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून माहिती घेता येते: ladakibahin.maharashtra.gov.in.
योजनेच्या लाभार्थी संख्येत मोठी घट का?
ई-केवायसी पडताळणी बंधनकारक केल्यानंतर लाभार्थी महिलांची संख्या ८६ लाखांनी घटली आहे. गेल्या वर्षापर्यंत या योजनेचे सुमारे २.४ कोटी लाभार्थी होते. मात्र, डिसेंबर २०२५ मध्ये केवळ १.६ कोटी महिलांनाच हप्ता मिळाला. ही घट मुख्यतः ई-केवायसी प्रक्रियेतील तांत्रिक चुका, अपूर्ण कागदपत्रे आणि अपात्र लाभार्थींना वगळल्यामुळे झाली आहे.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, सप्टेंबर ते डिसेंबर २०२५ या कालावधीत १.९ कोटी महिलांनी ई-केवायसी पूर्ण केली. यापैकी केवळ १.६ कोटी महिलांची माहिती अचूक आढळली. उर्वरित अर्जांमध्ये त्रुटी आढळल्या, जसे की फॉर्ममधील एका प्रश्नातील गोंधळ (उदा. “कुटुंबातील कोणताही सदस्य शासकीय कर्मचारी नाही, बरोबर?” असा दुहेरी नकारार्थी प्रश्न). यामुळे अनेक महिलांनी चुकीचा पर्याय निवडला आणि लाभापासून वंचित राहिल्या.
सरकारने अशा चुका दुरुस्त करण्यासाठी ३१ मार्च २०२६ पर्यंत मुदतवाढ दिली आहे. ही संधी फक्त दुरुस्तीसाठी आहे, नवीन ई-केवायसीसाठी नाही.
योजनेच्या पात्रतेच्या अटी काय?
योजना पात्र होण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असणे.
वय २१ ते ६५ वर्षे असणे.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रुपये २.५० लाख पेक्षा जास्त नसणे.
कुटुंबातील कोणताही सदस्य शासकीय/नियमित/कंत्राटी कर्मचारी नसणे (काही अपवाद वगळता).
इतर राज्य सरकारच्या समान योजनांचा लाभ घेत नसणे.
बँक खाते आधारशी लिंक असणे.
या अटी पूर्ण करणाऱ्या महिलांना योजना लागू होते. अपात्र ठरलेल्या प्रकरणांमध्ये सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबातील महिला, उच्च उत्पन्न असलेल्या किंवा अपात्र अर्जदारांचा समावेश आहे.
आवश्यक कागदपत्रे कोणती?
योजनेसाठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे आवश्यक असतात:
लाभार्थी महिलेची फोटो.
आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असणे अनिवार्य).
डोमिसाइल प्रमाणपत्र (महाराष्ट्र रहिवासी पुरावा). डोमिसाइल नसल्यास: रेशन कार्ड (१५ वर्षांपूर्वीचे), मतदार ओळखपत्र (१५ वर्षांपूर्वीचे), जन्म प्रमाणपत्र किंवा शाळा सोडल्याचे प्रमाणपत्र.
उत्पन्न प्रमाणपत्र (पांढऱ्या रेशन कार्डधारकांसाठी आवश्यक; पिवळ्या/केसरी रेशन कार्ड असल्यास नाही).
विवाह प्रमाणपत्र (नवविवाहित महिलांसाठी, रेशन कार्डमध्ये नाव नसल्यास).
बँक पासबुक किंवा खाते तपशील.
ई-केवायसीसाठी आधार क्रमांक आणि मोबाइलवर OTP आवश्यक असतो.
अर्ज प्रक्रिया कशी पूर्ण करावी?
अधिकृत वेबसाइट https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/ वर जा.
‘Applicant Login’ किंवा ‘New Application’ पर्याय निवडा.
आधार क्रमांक, कॅप्चा भरून OTP पाठवा.
वैयक्तिक माहिती, उत्पन्न, कुटुंब तपशील भरा.
आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
अर्ज सबमिट करा आणि स्टेटस तपासा.
ई-केवायसी प्रक्रिया: वेबसाइटवर e-KYC सेक्शनमध्ये आधार क्रमांक टाका, संमती द्या आणि OTP द्वारे प्रमाणीकरण करा.
ई-केवायसी का बंधनकारक?
ई-केवायसीमुळे अपात्र लाभार्थी (उदा. पुरुष अर्ज, डुप्लिकेट एंट्री, सरकारी कर्मचारी कुटुंब) वगळले जातात. यामुळे योजनेची पारदर्शकता वाढते आणि खऱ्या गरजूंना लाभ मिळतो. मात्र, तांत्रिक चुकीमुळे पात्र महिलांनाही अडचणी येतात. सरकारने दुरुस्तीसाठी मुदतवाढ दिली आहे.
योजनेचे फायदे आणि प्रभाव
महिलांना आर्थिक स्वातंत्र्य मिळते.
आरोग्य, पोषण आणि शिक्षणावर खर्च करता येतो.
कुटुंबातील निर्णय प्रक्रियेत महिलांची भूमिका मजबूत होते.
लाखो महिलांनी या योजनेचा लाभ घेऊन स्वावलंबी होण्यास सुरुवात केली.
महत्वपूर्ण लिंक
लाडकी बहिणींची ऑफिशियल वेबसाईट : https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/
ई-केवायसी करताना ‘ही’ १ चूक केली का? लाडकी बहीण योजनेतून तब्बल ८६ लाख महिलांची नावे कट – https://setukendra.com/ladki-bahin-yojana-rejected-form-list-maharashtra/
महाराष्ट्र शेतकरी कर्जमाफी योजना २०२६: थकबाकीदार शेतकऱ्यांसाठी मोठा दिलासा? पूर्ण माहिती आणि अपडेट :https://sarkaridreamblog.in/maharashtra-farmer-loan-waiver-scheme-2026/
निष्कर्ष
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी एक क्रांतिकारी पाऊल आहे. ई-केवायसीमुळे लाभार्थी संख्येत ८६ लाखांची घट झाली असली तरी ही प्रक्रिया योजनेची विश्वासार्हता वाढवते. ज्या महिलांनी ई-केवायसी पूर्ण केली नाही किंवा चुका केल्या आहेत, त्यांनी त्वरित दुरुस्ती करावी. ३१ मार्च २०२६ पर्यंतची मुदत वापरा. अधिक माहितीसाठी अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या आणि चुकीची माहिती टाळा. ही योजना खऱ्या गरजूंपर्यंत पोहोचावी यासाठी सर्वांनी सहकार्य करूया.
FAQ (वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न)
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेत दरमहा किती रक्कम मिळते?
पात्र महिलांना दरमहा रुपये १,५०० DBT द्वारे मिळतात.
ई-केवायसी न केल्यास काय होते?
ई-केवायसी न केल्यास किंवा चुका असल्यास हप्ता थांबतो. डिसेंबर २०२५ पासून अनेक महिलांचा हप्ता रखडला.
ई-केवायसी दुरुस्तीची शेवटची तारीख काय आहे?
चुकीच्या पर्याय दुरुस्त करण्यासाठी ३१ मार्च २०२६ पर्यंत मुदत आहे.
योजनेसाठी उत्पन्न मर्यादा किती आहे?
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रुपये २.५० लाख पेक्षा कमी असणे आवश्यक.
आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक नसल्यास काय?
लिंक नसल्यास हप्ता जमा होत नाही. प्रथम आधार-बँक लिंक करा.
अर्ज स्टेटस कसे तपासावे?
अधिकृत वेबसाइटवर Applicant Login करून आधार क्रमांकाने स्टेटस तपासा.
योजना कोणत्या महिलांना लागू होत नाही?
शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबातील महिला, उच्च उत्पन्न असलेल्या किंवा इतर समान योजनांचा लाभ घेणाऱ्या महिलांना अपात्र ठरते.
(स्रोत: महाराष्ट्र शासन अधिकृत वेबसाइट आणि विश्वसनीय बातम्या)