महिलांसाठी ₹15 लाख बिनव्याजी कर्ज – आई कर्ज योजना: स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याची सुवर्णसंधी

AAI Karj Yojana महिलांसाठी ₹15 लाख बिनव्याजी कर्ज – आई कर्ज योजना: स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याची सुवर्णसंधी महाराष्ट्र शासन महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी सातत्याने नवीन योजना राबवत आहे. त्यापैकी एक महत्त्वाची योजना म्हणजे आई कर्ज योजना (AAI Scheme), जी पर्यटन विभागामार्फत राबवली जाते. ही योजना विशेषतः पर्यटन क्षेत्राशी संबंधित व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्या महिलांसाठी आहे. या योजनेमुळे महिलांना ₹15 लाखांपर्यंत कर्ज मिळते आणि त्यावरील व्याज शासन भरते, ज्यामुळे हे कर्ज प्रभावीपणे बिनव्याजी ठरते. स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचं स्वप्न पाहणाऱ्या महिलांसाठी ही योजना खरंच game-changer ठरू शकते.

या लेखात आम्ही आई कर्ज योजनेचे फायदे, पात्रता, अर्ज प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे आणि इतर महत्त्वाची माहिती सविस्तरपणे सांगणार आहोत. ही माहिती महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालयाच्या अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांवर आधारित आहे.

आई कर्ज योजना म्हणजे नेमकी काय?

आई कर्ज योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या पर्यटन विभागाने 19 जून 2023 रोजी सुरू केलेली आई महिला केंद्रित पर्यटन धोरण (AAI – Women Centric Tourism Policy) अंतर्गत येते. या योजनेचा मुख्य उद्देश पर्यटन क्षेत्रात महिलांचा सहभाग वाढवणे आणि त्यांना उद्योजक बनवणे हा आहे. महिला पर्यटन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किंवा विद्यमान व्यवसाय विस्तारण्यासाठी अधिकृत बँकांकडून कर्ज घेतात, त्यावरील व्याज (कमाल 12% पर्यंत किंवा ₹4.50 लाखांपर्यंत) शासन 7 वर्षांच्या कालावधीत किंवा कर्ज परतफेड होईपर्यंत भरते.

यामुळे महिलांना फक्त मूळ कर्जाची रक्कम परत करावी लागते. हे कर्ज collateral-free (विनातारण) असू शकते आणि क्रेडिट गॅरंटी स्कीम अंतर्गत उपलब्ध होते.

आई कर्ज योजनेचे प्रमुख फायदे

ही योजना महिलांसाठी अनेक फायदे देते. यातील काही मुख्य फायदे खालीलप्रमाणे:

₹15 लाखांपर्यंत बिनव्याजी कर्ज – कर्जाची रक्कम कमाल ₹15 लाख असते आणि व्याज शासन भरते.

कर्जावरील व्याज सरकार भरणार – 12% पर्यंत व्याजदरावर कमाल ₹4.50 लाख व्याज परतावा मिळतो.

महिला उद्योजकांसाठी खास योजना – पर्यटन क्षेत्रात महिलांचे 50% व्यवस्थापकीय मालकी आणि कर्मचारी महिलाच असावेत.

नवीन उद्योग / स्वयंरोजगारासाठी संधी – घरगुती उद्योग, सर्व्हिस बिझनेस किंवा लघुउद्योग सुरू करण्यासाठी उपयुक्त.

7 वर्षांचा कालावधी – व्याज परतावा 7 वर्षांसाठी किंवा कर्ज पूर्ण होईपर्यंत.

आर्थिक स्वावलंबन – महिलांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करून कुटुंबाची आर्थिक स्थिती सुधारता येते.

ही योजना विशेषतः ग्रामीण आणि शहरी भागातील महिलांसाठी फायदेशीर ठरते.

पात्रता निकष

आई कर्ज योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

अर्जदार महिला महाराष्ट्र राज्याची रहिवासी असावी.

अर्जदाराचे वय 18 वर्षांपेक्षा जास्त असावे.

व्यवसाय पूर्णपणे महिलांच्या मालकीचा आणि संचालित असावा.

पर्यटन व्यवसायात 50% व्यवस्थापकीय मालकी आणि कर्मचारी महिलाच असावेत.

कर्ज अधिकृत बँकांकडून घ्यावे लागते आणि परतफेड नियमित असावी.

लाभार्थीचे बँक खाते आधार लिंक असावे.

व्यवसाय महाराष्ट्र राज्यात असावा.

या योजनेत कोणत्या व्यवसायांसाठी कर्ज मिळते?

ही योजना पर्यटनाशी थेट किंवा अप्रत्यक्ष संबंधित 41 प्रकारच्या व्यवसायांसाठी उपलब्ध आहे. काही उदाहरणे:

होमस्टे, बेड अँड ब्रेकफास्ट, रिसॉर्ट, हॉटेल, मोटेल.

एग्री टुरिझम सेंटर, अॅडव्हेंचर टुरिझम (लँड, एअर, वॉटर).

कारवान, बीच शॅक, हाऊस बोट, टेंट, ट्री हाऊस.

ट्रायबल/नेचर टुरिझम, मेडिकल टुरिझम, वेलनेस सेंटर, आयुर्वेदा, योगा सेंटर.

स्मृतीचिन्ह दुकाने, फूड वेंडर्स, इव्हेंट मॅनेजमेंट इत्यादी.

व्यवसाय पर्यटनाला प्रोत्साहन देणारा असावा

अर्ज प्रक्रिया कशी करावी?

अर्ज प्रक्रिया सोपी आहे:

प्रथम महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालयाच्या अधिकृत पोर्टलवर नोंदणी करा: https://aai-portal.maharashtratourism.gov.in/aai-register

अधिकृत अर्ज फॉर्म भरा (ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन).

आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.

अर्ज फी ₹50 भरून (GRAS पोर्टलवर) सबमिट करा.

पर्यटन संचालनालयाकडून Eligibility Certificate (Letter of Intent) मिळेल.

या प्रमाणपत्रावर आधारित अधिकृत बँकेकडून कर्ज मंजूर करून घ्या.

कर्ज मंजूर झाल्यानंतर व्याज परतावाासाठी अर्ज करा.

अधिक माहितीसाठी अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या: https://maharashtratourism.gov.in

आवश्यक कागदपत्रे

योजनेसाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:

अर्जदाराचे आधार कार्ड आणि रहिवासी पुरावा.

पॅन कार्डची प्रत.

बँक खात्याची रद्द केलेली चेक.

प्रकल्प संकल्पना (500 शब्दांत).

महिला मालकी दर्शवणारा नोटरीकृत प्रत affidavit (₹100 स्टॅम्प पेपरवर).

फूड बिझनेससाठी FDA लायसन्स (आवश्यक असल्यास).

GST नंबर (आवश्यक असल्यास).

व्यवसायाचे फोटो.

NIDHI टुरिझम पोर्टलवर नोंदणीकृत असल्यास त्याची प्रत.

अर्ज फी ची चालान प्रत (₹50).

योजनेचे महत्त्व आणि प्रभाव

महाराष्ट्रात पर्यटन क्षेत्र वेगाने वाढत आहे. आई कर्ज योजनेमुळे महिलांना आर्थिक आधार मिळतो आणि ते स्वावलंबी होतात. ही योजना लिंग समावेशक (Gender Inclusive) आहे आणि महिलांच्या उद्योजकतेला चालना देते. नियमित परतफेड केल्यास व्याज परतावा सुरळीत मिळतो.

निष्कर्ष

आई कर्ज योजना महिलांसाठी एक मोठी संधी आहे. जर तुम्ही महाराष्ट्रातील महिला असाल आणि पर्यटनाशी संबंधित व्यवसाय सुरू करू इच्छित असाल, तर ही योजना तुमच्यासाठी योग्य आहे. अधिकृत पोर्टलवर नोंदणी करून त्वरित अर्ज करा. स्वतःचा व्यवसाय सुरू करून आर्थिक स्वातंत्र्य मिळवा आणि कुटुंबाला सक्षम करा. अधिक माहितीसाठी महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालय ला भेट द्या.

FAQ – आई कर्ज योजना

आई कर्ज योजना कोणासाठी आहे?

ही योजना फक्त महाराष्ट्रातील महिलांसाठी आहे ज्या पर्यटन क्षेत्रात व्यवसाय सुरू करू इच्छितात.

कर्ज किती मिळते आणि व्याज कसे?

कमाल ₹15 लाख कर्ज मिळते. व्याज (कमाल ₹4.50 लाख) शासन 7 वर्षांसाठी भरते.

पात्रतेसाठी काय आवश्यक आहे?

महाराष्ट्र रहिवासी महिला, व्यवसाय महिलांच्या मालकीचा, 50% कर्मचारी महिला.

अर्ज कुठे करावा?

https://aai-portal.maharashtratourism.gov.in वर नोंदणी आणि अर्ज करा.

कागदपत्रे कोणती लागतात?

आधार, पॅन, प्रत affidavit, प्रकल्प संकल्पना, बँक चेक इत्यादी.

व्यवसायाचे प्रकार कोणते?

होमस्टे, एग्री टुरिझम, अॅडव्हेंचर टुरिझम, वेलनेस सेंटर इत्यादी 41 प्रकार.

व्याज परतावा कसा मिळतो?

बँकेकडून कर्ज घेतल्यानंतर नियमित परतफेड केल्यास पर्यटन संचालनालयाकडून व्याज परतावा मिळतो.

लाडक्या बहिणींना धक्का! या जिल्ह्यातील ६१ हजार महिलांचा लाभ बंद; तुमचं तर नाव नाही ना? पहा लवकर