10 लाखांच्या कर्जावर 3 लाखांची सूट! स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी असा करा अर्ज CMEGP Scheme Maharashtra 2026 स्वतःचा व्यवसाय सुरू करणे हे आजच्या काळात अनेक युवक-युवतींचे स्वप्न आहे. पण भांडवलाची कमतरता आणि जोखीम यामुळे हे स्वप्न पूर्ण होत नाही. महाराष्ट्र सरकारने यासाठी CMEGP Scheme (Chief Minister Employment Generation Programme) सुरू केली आहे.
या योजनेअंतर्गत तुम्ही 10 लाख रुपयांपर्यंतच्या कर्जावर मोठी सूट मिळवू शकता. विशेषतः 10 लाखांच्या कर्जावर 3 लाखांची सूट असा फायदा विशेष श्रेणीतील (SC/ST/महिला/माजी सैनिक/अपंग) लाभार्थ्यांना ग्रामीण भागात मिळतो. ही योजना सूक्ष्म आणि लघु उद्योगांना प्रोत्साहन देते आणि बेरोजगारी कमी करण्यासाठी मदत करते.
या लेखात आम्ही CMEGP Scheme Maharashtra ची संपूर्ण माहिती देत आहोत. योजनेचे फायदे, पात्रता, कर्ज आणि सूटचे प्रमाण, अर्ज प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे आणि इतर महत्त्वाच्या गोष्टी हायलाइट करतो. ही माहिती सरकारी अधिकृत स्रोतांवर आधारित आहे, जेणेकरून तुम्हाला चुकीची माहिती मिळणार नाही.
CMEGP Scheme म्हणजे काय?
Chief Minister Employment Generation Programme (CMEGP) ही महाराष्ट्र सरकारची प्रमुख योजना आहे. 2019 मध्ये सुरू झालेली ही योजना Directorate of Industries द्वारे राबवली जाते. योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट राज्यात 1 लाख सूक्ष्म आणि लघु उद्योग स्थापन करणे आणि 8-10 लाख युवकांना रोजगार उपलब्ध करून देणे आहे.
योजनेअंतर्गत नवीन उद्योगांसाठी क्रेडिट-लिंक्ड सबसिडी दिली जाते. उत्पादन क्षेत्रासाठी कमाल प्रकल्प खर्च 50 लाख रुपये आणि सेवा/कृषी-आधारित क्षेत्रासाठी 20 लाख रुपये पर्यंत मर्यादा आहे. सरकारकडून backend subsidy म्हणून 15% ते 35% पर्यंत सूट मिळते, जी थेट बँकेत जाते आणि कर्ज कमी होते.
CMEGP Scheme चे प्रमुख फायदे
कर्ज आणि सूट: तुम्ही 10 लाख रुपयांचा प्रकल्प घेतल्यास, विशेष श्रेणीतील लाभार्थ्यांना ग्रामीण भागात 35% सूट मिळते, म्हणजे 3.5 लाख रुपयांची सूट. सामान्य श्रेणीतील ग्रामीण लाभार्थ्यांना 25% सूट (2.5 लाख) मिळते. शहरी भागात हे प्रमाण अनुक्रमे 15% आणि 25% आहे.
कमी व्याजदर आणि मोफत कर्ज: लाभार्थी 5% ते 10% स्वतःचे योगदान देतो. उर्वरित रक्कम बँक कर्ज देते आणि सरकार सूट देते. कर्ज collateral-free (गहाण ठेवण्याची गरज नाही) असू शकते.
रोजगार निर्मिती: एका उद्योगातून अनेकांना रोजगार मिळतो.
विशेष श्रेणीला प्राधान्य: SC/ST, महिला, माजी सैनिक, अपंग, OBC, VJNT, अल्पसंख्याक यांना जास्त सूट.
ऑनलाइन प्रक्रिया: संपूर्ण अर्ज ऑनलाइन होतो, पारदर्शक आणि जलद.
पात्रता निकष
CMEGP Scheme साठी पात्र होण्यासाठी खालील अटी पूर्ण कराव्या लागतात:
अर्जदार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा (Domicile).
वय किमान 18 वर्षे पूर्ण असावे.
कुटुंबातील फक्त एक व्यक्तीच या योजनेचा लाभ घेऊ शकते.
शिक्षण: 10 लाखांपेक्षा कमी प्रकल्पासाठी कोणतेही शिक्षण नाही; 10 लाखांपेक्षा जास्तसाठी किमान 7वी उत्तीर्ण; 25 लाखांपेक्षा जास्तसाठी 10वी.
अर्जदाराने केंद्र किंवा राज्य सरकारच्या इतर योजनांतून सबसिडी घेतलेली नसावी.
उत्पादन, सेवा, कृषी-प्रक्रिया, ई-वाहन वाहतूक इत्यादी क्षेत्रांसाठी लागू.
कर्ज आणि सूटचे प्रमाण (हायलाइट)
योजनेच्या सूटचे प्रमाण खालीलप्रमाणे आहे:
भागातील विशेष श्रेणी लाभार्थ्याला 35% सूट म्हणजे 3.5 लाखांची सूट मिळते. लाभार्थी 5% (50,000) देतो, बँक 60% कर्ज देते आणि सरकार सूट देते. अशाप्रकारे 10 लाखांच्या कर्जावर 3 लाखांची सूट (किंवा त्यापेक्षा जास्त) मिळू शकते.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात:
आधार कार्ड (Aadhaar Card)
पासपोर्ट साइज फोटो
जातीचे प्रमाणपत्र (Caste Certificate) – विशेष श्रेणीसाठी
शैक्षणिक प्रमाणपत्र (Marksheet)
निवास प्रमाणपत्र / डोमिसाइल सर्टिफिकेट
प्रकल्प अहवाल (Project Report)
PAN कार्ड (उपलब्ध असल्यास)
EDP/REDP प्रशिक्षण प्रमाणपत्र (जर पूर्ण केले असेल)
विशेष श्रेणी प्रमाणपत्र (SC/ST/महिला/अपंग इ.)
अर्ज कसा करावा? स्टेप बाय स्टेप प्रक्रिया
अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या: https://maha-cmegp.gov.in/
‘Online Application form for Individual’ वर क्लिक करा.
आधार नंबरने नोंदणी करा आणि फॉर्म भरा (वैयक्तिक माहिती, प्रकल्प तपशील).
आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
फॉर्म सबमिट करा – तुम्हाला युनिक अॅप्लिकेशन ID मिळेल.
जिल्हा स्तरावर छाननी होते, मुलाखत आणि EDP प्रशिक्षण.
मंजुरीनंतर बँकेत कर्ज प्रक्रिया होते आणि सूट मिळते.
CMEGP Scheme चे महत्त्वाचे लिंक्स
अधिकृत वेबसाइट: https://maha-cmegp.gov.in/
ऑनलाइन अर्ज: https://maha-cmegp.gov.in/onlineapplication
योजना मार्गदर्शक तत्त्वे: https://maha-cmegp.gov.in/ (Guidelines PDF डाउनलोड करा)
संपर्क यादी: https://maha-cmegp.gov.in/ (Contact List PDF)
निष्कर्ष
CMEGP Scheme Maharashtra ही युवकांसाठी स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याची उत्तम संधी आहे. 10 लाखांच्या कर्जावर 3 लाखांची सूट मिळवून तुम्ही कमी जोखमीत उद्योग सुरू करू शकता. सरकारकडून पूर्ण सहकार्य मिळते, फक्त तुम्हाला योग्य प्रकल्प निवडावा आणि अर्ज करावा. आजच अधिकृत पोर्टलवर जा आणि तुमचे स्वप्न साकार करा. ही योजना तुम्हाला आत्मनिर्भर बनवेल आणि समाजात रोजगार निर्माण करेल.
FAQ (वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न)
CMEGP Scheme साठी कमाल कर्ज किती मिळते?
उत्पादन क्षेत्रासाठी 50 लाख आणि सेवा क्षेत्रासाठी 20 लाख पर्यंत.
सूट किती दिवसांत मिळते?
अर्ज मंजूर झाल्यानंतर आणि उद्योग सुरू झाल्यानंतर backend subsidy म्हणून बँकेत जाते.
EDP प्रशिक्षण आवश्यक आहे का?
बहुतेक प्रकरणांत आवश्यक असते, पण अर्ज करताना पूर्ण केले असल्यास प्रमाणपत्र अपलोड करा.
कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त व्यक्ती अर्ज करू शकतात का?
नाही, फक्त एक व्यक्तीच लाभ घेऊ शकते.
अर्ज नाकारला गेल्यास काय करावे?
कारण जाणून घ्या आणि कमतरता दूर करून पुन्हा अर्ज करा.
योजना केव्हा सुरू झाली आणि अद्ययावत आहे का?
2019 मध्ये सुरू, आणि 2025 मध्ये मार्गदर्शक तत्त्वे सुधारित झाली आहेत.
कर्ज परतफेड कशी होते?
36 ते 84 महिन्यांत, 6 महिन्यांचा मोरॅटोरियम कालावधीसह.