महिला शेतकऱ्यांसाठी गुडन्यूज: राज्यातील महिला शेतकऱ्यांना शाश्वत व आधुनिक शेती पद्धतींचे प्रशिक्षण मिळणार आहे.

Godrej Agrovet MSRLM Umed MoU women farmers Maharashtra: महिला शेतकऱ्यांसाठी गुडन्यूज: राज्यातील महिला शेतकऱ्यांना सक्षम करण्यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शनाखाली गोदरेज अॅग्रोव्हेट लिमिटेड आणि महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान (एमएसआरएलएम उमेद) यांच्यात महत्त्वपूर्ण सामंजस्य करार करण्यात आला आहे. या करारामुळे राज्यातील नऊ कापूस उत्पादक जिल्ह्यांतील पाच हजारांहून अधिक महिला शेतकऱ्यांना शाश्वत व आधुनिक शेती पद्धतींचे प्रशिक्षण मिळणार आहे.

Introduction: महिला शेतकऱ्यांच्या सक्षमीकरणाची नवी सुरुवात

महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात महिला शेतकरी शेतीच्या कामात मोठ्या प्रमाणात सहभागी असतात. तरीही त्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान, प्रशिक्षण आणि संसाधनांची कमतरता भासते. याच पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शनाखाली गोदरेज अॅग्रोव्हेट लिमिटेड आणि महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान (MSRLM उमेद) यांच्यात तीन वर्षांच्या कालावधीचा सामंजस्य करार (MoU) झाला आहे. हा करार विशेषतः कापूस उत्पादक जिल्ह्यांतील महिला शेतकऱ्यांना लक्ष्य करतो. या उपक्रमामुळे शाश्वत शेती, महिला सक्षमीकरण आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची मजबुती यांना चालना मिळेल.

या कराराची घोषणा जानेवारी २०२६ मध्ये झाली असून, युनायटेड नेशन्सने २०२६ ला International Year of the Woman Farmer म्हणून घोषित केल्याशी हे संरेखित आहे. हा उपक्रम महिला शेतकऱ्यांच्या उत्पादकतेत वाढ, खर्च कमी करणे आणि उत्पन्न वाढवणे यावर केंद्रित आहे.

कराराचे मुख्य वैशिष्ट्ये आणि लाभ

या सामंजस्य करारात गोदरेज अॅग्रोव्हेट लिमिटेड प्रशिक्षण, फील्ड डेमॉन्स्ट्रेशन आणि संसाधने पुरवते, तर एमएसआरएलएम उमेद स्वयंसहायता गट (SHGs) आणि महिला शेतकऱ्यांना संघटित करते. पहिल्या वर्षात हा उपक्रम नऊ प्रमुख कापूस उत्पादक जिल्ह्यांमध्ये राबविला जाईल.

लक्ष्यित जिल्हे:

नागपूर

अमरावती

यवतमाळ

वाशिम

परभणी

जळगाव

बीड

अकोला

नांदेड

या जिल्ह्यांमध्ये ५,००० हून अधिक महिला शेतकऱ्यांना थेट लाभ मिळेल. हा उपक्रम ५०,००० एकरांहून अधिक क्षेत्रावर लागू होईल आणि प्रत्येक जिल्ह्यात १०० स्वयंसहायता गटांना समाविष्ट करेल. तीन वर्षांत हा उपक्रम ५०० हून अधिक स्वयंसहायता गटांपर्यंत विस्तारित होईल आणि कापूस व्यतिरिक्त मका आणि इतर पिकांपर्यंत विस्तार होईल.

प्रशिक्षण आणि उपक्रमांचे तपशील

गोदरेज अॅग्रोव्हेट आणि एमएसआरएलएम उमेद यांच्या सहकार्याने महिला शेतकऱ्यांना खालील प्रमुख क्षेत्रांत प्रशिक्षण मिळेल:

Good Agricultural Practices (GAP): शाश्वत आणि आधुनिक शेती पद्धती, ज्यामुळे उत्पादन गुणवत्ता आणि प्रमाण वाढेल.

Integrated Pest Management (IPM): कीड नियंत्रणासाठी एकात्मिक पद्धती, ज्यामुळे रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर कमी होईल आणि पर्यावरण संरक्षण होईल.

Safety Practices: शेतकऱ्यांसाठी सुरक्षा किट वाटप आणि सुरक्षित शेती पद्धतींचे प्रशिक्षण.

Farmer Field Schools आणि Demonstration Plots: प्रत्यक्ष शेतावर डेमॉन्स्ट्रेशन आणि फील्ड स्कूल्सद्वारे व्यावहारिक ज्ञान.

या प्रशिक्षणामुळे उत्पादन खर्च कमी होईल, उत्पन्न वाढेल आणि दीर्घकालीन शेती व्यवसाय मजबूत होईल.

एमएसआरएलएम उमेद अभियानाची भूमिका

महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान (उमेद) हे केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय ग्रामीण आजीविका अभियानाचे राज्यस्तरीय स्वरूप आहे. हे अभियान ग्रामीण भागातील गरिबी निर्मूलनासाठी महिलांच्या स्वयंसहायता गटांद्वारे काम करते. राज्यातील ३४ जिल्हे आणि ३५१ तालुक्यांमध्ये हे अभियान सक्रिय आहे. महिला शेतकरी उत्पादक कंपन्या (FPOs) स्थापना, कौशल्य विकास आणि बाजारपेठ उपलब्ध करणे हे त्याचे प्रमुख उद्दिष्ट आहेत. या करारात उमेद अभियान Krushi Sakhi नेटवर्क आणि SHGs मार्फत महिला शेतकऱ्यांना मोबिलाइझ करते.

लाडकी बहीण योजना- खात्यात थेट 4500 रूपये वाचा पूर्ण माहिती खरं आहे का खोट

गोदरेज अॅग्रोव्हेटची योगदान

गोदरेज अॅग्रोव्हेट लिमिटेड कृषी क्षेत्रातील प्रमुख कंपनी आहे. ही कंपनी प्रशिक्षण कार्यक्रम, फंडिंग आणि संसाधने पुरवते. त्यांच्या तज्ज्ञतेमुळे महिला शेतकऱ्यांना आधुनिक शेती तंत्रज्ञान मिळेल.

महत्वपूर्ण लिंक्स

अधिक माहितीसाठी महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियानाची अधिकृत वेबसाइट: https://www.umed.in/

गोदरेज अॅग्रोव्हेट लिमिटेडची अधिकृत वेबसाइट: https://www.godrejagrovet.com/

Conclusion: ग्रामीण अर्थव्यवस्थेसाठी एक मजबूत पाऊल

हा सामंजस्य करार महिला शेतकऱ्यांच्या सक्षमीकरणासाठी एक मैलाचा दगड आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या दूरदृष्टीने राज्यातील ग्रामीण महिलांना आधुनिक शेतीचे ज्ञान मिळेल, ज्यामुळे त्यांचे उत्पन्न वाढेल आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत होईल. शाश्वत शेती, पर्यावरण संरक्षण आणि लिंग समानता यांना चालना मिळेल. महिला शेतकरी आता केवळ उत्पादक नाहीत तर ग्रामीण विकासाच्या नेतृत्वकर्त्या बनतील.

7 FAQ: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

या कराराचा मुख्य उद्देश काय आहे?

राज्यातील नऊ कापूस उत्पादक जिल्ह्यांतील ५,००० हून अधिक महिला शेतकऱ्यांना GAP, IPM आणि सुरक्षित शेती पद्धतींचे प्रशिक्षण देऊन त्यांना सक्षम करणे.

कोणत्या जिल्ह्यांमध्ये हा उपक्रम सुरू होईल?

नागपूर, अमरावती, यवतमाळ, वाशिम, परभणी, जळगाव, बीड, अकोला आणि नांदेड.

प्रशिक्षणासाठी कोणती दस्तऐवज आवश्यक आहेत?

या उपक्रमासाठी स्वयंसहायता गट (SHG) सदस्य असणे आवश्यक आहे. वैयक्तिक अर्जासाठी आधार कार्ड, रहिवासी पुरावा, शेतकरी म्हणून ओळख (जमीन दस्तऐवज किंवा कृषी विभागाची प्रमाणपत्र) आणि उमेद अभियानाशी नोंदणीकृत असणे आवश्यक. प्रशिक्षण SHG मार्फत मोबिलाइझ केले जाते, त्यामुळे स्वतंत्र अर्ज प्रक्रिया नाही.

हा उपक्रम किती काळ चालेल?

तीन वर्षांचा करार आहे. पहिल्या वर्षात ५,००० महिला शेतकरी आणि ५०,००० एकर क्षेत्र कव्हर होईल.

महिला शेतकऱ्यांना कसे सामील व्हायचे?

स्थानिक उमेद अभियानाच्या स्वयंसहायता गटात सामील व्हा किंवा जिल्हा स्तरावरील उमेद कार्यालयाशी संपर्क साधा.

या प्रशिक्षणाचे फायदे काय?

उत्पादन खर्च कमी होणे, उत्पन्न वाढणे, पर्यावरण संरक्षण आणि दीर्घकालीन शेती व्यवसायाची मजबुती.

अधिक माहिती कुठे मिळेल?

उमेद अभियानाच्या अधिकृत वेबसाइटवर (umed.in) किंवा स्थानिक ग्रामविकास अधिकारी/उमेद ब्लॉक समन्वयक यांच्याकडे संपर्क साधा.