Https iwbms Mahabocw in Registration and Renewal Update Details महाराष्ट्रातील बांधकाम कामगारांसाठी सरकारी योजना खूप महत्वाच्या ठरतात. विशेषत: Integrated Welfare Board Management System (IWBMS) पोर्टलद्वारे चालणारी ही प्रणाली कामगारांना नोंदणी आणि नूतनीकरणाची सोपी सुविधा देते.
या लेखात आपण IWBMS पोर्टलवरून नोंदणी आणि नूतनीकरण कसे करावे, त्यातील अपडेट्स काय आहेत आणि त्याचे फायदे काय आहेत याबद्दल सविस्तर जाणून घेणार आहोत. हा लेख सामान्य भारतीय नागरिकांसाठी लिहिला आहे, ज्यात पुरुष आणि महिलांनाही समान माहिती मिळेल. आपण स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शन, आवश्यक कागदपत्रे आणि महत्वाच्या लिंक्ससह सर्वकाही समजून घेऊ.
1. IWBMS पोर्टल म्हणजे काय आणि ते का महत्वाचे आहे?
IWBMS हे Maharashtra Building and Other Construction Workers Welfare Board (महाबोसीडब्ल्यू) चे एक डिजिटल प्लॅटफॉर्म आहे. हे पोर्टल बांधकाम कामगारांना नोंदणी, नूतनीकरण आणि कल्याणकारी योजनांसाठी एकाच जागी सर्व सेवा देते. 2025 पर्यंत, हे पोर्टल पूर्णपणे ऑनलाइन झाले आहे, ज्यामुळे कामगारांना जिल्हा किंवा तालुका केंद्रांवर जाण्याची गरज नाही. फक्त दस्तऐवज सत्यापनासाठी नेमके वेळापत्रक ठरवता येते.
महाबोसीडब्ल्यू ही योजना 1996 च्या Building and Other Construction Workers (Regulation of Employment and Conditions of Service) Act अंतर्गत चालते. यात 1% उपकर (cess) बांधकाम खर्चावर गोळा होतो, जो कामगारांच्या कल्याणासाठी वापरला जातो. 2025 मध्ये, पोर्टलवर Aadhaar इंटिग्रेशन मजबूत झाले आहे, ज्यामुळे नोंदणी प्रक्रिया जलद आणि सुरक्षित झाली आहे. या पोर्टलद्वारे 5.62 लाखांहून अधिक कामगार नोंदणीकृत झाले आहेत, आणि त्यापैकी 2.99 लाखांची नोंदणी अजूनही वैध आहे.
हे पोर्टल कामगारांना आरोग्य विमा, अपघात विमा, पेन्शन आणि शिक्षण सहाय्यासारखे फायदे मिळवून देते. जर आपण बांधकाम कामगार असाल, तर IWBMS वर नोंदणी करणे आपल्या आणि आपल्या कुटुंबाच्या भविष्यासाठी महत्वाचे आहे.
2. नोंदणीसाठी पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रे
नोंदणी करण्यापूर्वी, आपण पात्र आहात की नाही हे तपासा. महाबोसीडब्ल्यू अंतर्गत नोंदणीसाठी मुख्य निकष असे आहेत:
| महत्वाचे निकष | तपशील |
|---|---|
| वय | 18 ते 60 वर्षे |
| कामाचा अनुभव | मागील 12 महिन्यांत किमान 90 दिवस बांधकाम काम (इमारत, रस्ते, पूल, धरण इ.) |
| निवास | महाराष्ट्रातील रहिवासी किंवा महाराष्ट्रात काम करणारा |
| इतर | EPF किंवा ESI सारख्या इतर सामाजिक सुरक्षा योजनांत कव्हर नसावा |
आता, नोंदणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे. ही कागदपत्रे स्कॅन केलेली PDF स्वरूपात अपलोड करावी लागतात (साइज 2MB पेक्षा कमी). चुकीची कागदपत्रे असल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो.
| कागदपत्राचे प्रकार | उदाहरणे | का आवश्यक? |
|---|---|---|
| ओळखीचा पुरावा | आधार कार्ड (अनिवार्य) | ओळख सत्यापनासाठी |
| फोटो | पासपोर्ट साइज फोटो (3 प्रत) | प्रोफाइलसाठी |
| कामाचा पुरावा | नियोक्त्याचे प्रमाणपत्र, वेतन पावती किंवा करार | 90 दिवसांच्या कामाची खात्रीसाठी |
| बँक तपशील | रद्द केलेला चेक किंवा पासबुक | DBT साठी |
| रहिवासी पुरावा | रेशन कार्ड, मतदार ओळखपत्र किंवा बिजली बिल | पत्त्याची खात्रीसाठी |
| स्व-घोषणा | पोर्टलवर उपलब्ध फॉर्म | वैयक्तिक जबाबासाठी |
2025 च्या अपडेटनुसार, आधार कार्ड अनिवार्य आहे. जर आधार लिंक नसेल, तर त्वरित आधार केंद्रावर जा आणि अपडेट करा. हे कागदपत्रे गोळा करून घ्या, कारण नोंदणी प्रक्रिया 15-20 मिनिटांत पूर्ण होते.
3. IWBMS वर नोंदणी कशी करावी? स्टेप-बाय-स्टेप गाइड
नोंदणी प्रक्रिया आता पूर्ण ऑनलाइन आहे. 5 फेब्रुवारी 2025 पासून, तालुका केंद्रांवर डेटा एंट्री बंद झाली आहे. आता घरबसल्या नोंदणी करा आणि दस्तऐवज सत्यापनासाठी अपॉइंटमेंट बुक करा. येथे स्टेप्स:
- पोर्टलवर जा: https://iwbms.mahabocw.in/ वर क्लिक करा. “New Registration” किंवा “Worker Registration” बटन दाबा.
- मोबाइल नंबर एंटर करा: आपला मोबाइल नंबर टाका. OTP येईल, तो एंटर करा.
- वैयक्तिक माहिती भरा: नाव, जन्मतारीख, लिंग, आधार नंबर इ. भरून घ्या. हे माहिती अचूक असावी.
- रोजगार माहिती जोडा: बांधकाम प्रकार (इमारत, रस्ते इ.), नियोक्त्याचे नाव आणि 90 दिवसांचा पुरावा अपलोड करा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: वरील टेबलमधील सर्व फाइल्स अपलोड करा. फोटो JPG स्वरूपात असावा.
- अर्ज सबमिट करा: रिव्ह्यू करून सबमिट बटन दाबा. अॅप्लिकेशन नंबर नोट करा.
- ट्रॅकिंग: “Track Application” सेक्शनमध्ये स्टेटस तपासा. सत्यापनानंतर 7-15 दिवसांत अप्रूव्हल मिळते.
- सत्यापन: जवळच्या जिल्हा केंद्रावर जा (अपॉइंटमेंट बुकिंग आवश्यक). बायोमेट्रिक व्हेरिफिकेशन होईल.
नोंदणी शुल्क फक्त ₹1 आहे. पेमेंट UPI किंवा नेट बँकिंगद्वारे करा. जर समस्या येत असेल, तर हेल्पलाइन 022-26592200 वर कॉल करा. ही प्रक्रिया सोपी आहे, आणि 2025 मध्ये 150 अॅप्लिकेशन्स प्रति दिवस प्रोसेस होतात.
18.3 करोड़ ईमेल पासवर्ड लीक: क्या आपका Gmail सुरक्षित है? यहां चेक करें और बचाव के उपाय अपनाएं
बांधकाम कामगार योजना फॉर्म कैसे भरे: स्टेप-बाय-स्टेप गाइड
4. नूतनीकरण प्रक्रिया: वार्षिक अपडेट कसे करावे?
नोंदणी 1 वर्ष वैध असते, त्यानंतर नूतनीकरण आवश्यक आहे. नूतनीकरण न केल्यास फायदे मिळणार नाहीत. 2025 च्या अपडेटनुसार, नूतनीकरणही ऑनलाइन आहे.
| स्टेप | तपशील |
|---|---|
| 1. लॉगिन | https://iwbms.mahabocw.in/profile-login वर आधार आणि मोबाइलने लॉगिन |
| 2. रिन्यूअल सेक्शन | “Renewal” किंवा “Update Registration” निवडा |
| 3. अपडेट्स भरा | नवीन पत्ता, बँक डिटेल्स किंवा फोटो अपडेट करा |
| 4. कागदपत्रे अपलोड | अपडेटेड आधार, कामाचा पुरावा (जर बदलले असेल) |
| 5. शुल्क भरा | ₹1 वार्षिक सबस्क्रिप्शन फी |
| 6. सबमिट आणि ट्रॅक | रिन्यूअल नंबर नोट करा; 3-7 दिवसांत अप्रूव्हल |
नूतनीकरणासाठी जुनी नोंदणी क्रमांक हवा. जर विसरले असेल, तर “Forgot Password” वापरा. अपडेट केल्यास, आपले फायदे सुरू राहतील.
5. महत्वाच्या लिंक्स: सर्व सेवा एका ठिकाणी
IWBMS आणि महाबोसीडब्ल्यू च्या महत्वाच्या लिंक्स येथे टेबल स्वरूपात:
| सेवा | लिंक | वर्णन |
|---|---|---|
| नवीन नोंदणी | https://iwbms.mahabocw.in/registration-and-renewal/registration | नवीन कामगारांसाठी रजिस्ट्रेशन फॉर्म |
| नूतनीकरण | https://iwbms.mahabocw.in/registration-and-renewal/renewal | वार्षिक रिन्यूअल प्रक्रिया |
| प्रोफाइल लॉगिन | https://iwbms.mahabocw.in/profile-login | वैयक्तिक डॅशबोर्ड |
| अपडेट रजिस्ट्रेशन | https://iwbocw.in/registration-and-renewal/update-registration | माहिती बदलणे |
| क्लेम अर्ज | https://iwbms.mahabocw.in/claim-management/claim-main-form | फायद्यांसाठी अर्ज |
| स्टेटस तपास | https://iwbms.mahabocw.in/track-application | अर्जाची सद्यस्थिती |
| अधिकृत वेबसाइट | https://mahabocw.in/ | बोर्डाची मुख्य साइट |
| नोंदणी फॉर्म डाउनलोड | https://mahabocw.in/wp-content/uploads/2019/06/LABOUR_REGISTRATION_FORM_REVISED.pdf | PDF फॉर्म ऑफलाइनसाठी |
| हेल्पलाइन | 022-26592200 | मदतीसाठी कॉल |
हे लिंक्स नेहमी अपडेट राहतील, त्यामुळे बुकमार्क करा.
6. महत्वाच्या माहितीचे हायलाइट्स: टेबल फॉरमतमध्ये
महाबोसीडब्ल्यू ची महत्वाची माहिती एका ठिकाणी:
| महत्वाचे मुद्दे | तपशील | का महत्वाचे? |
|---|---|---|
| उपकर दर | 1% बांधकाम खर्चावर (जमीन वगळून) | निधी कामगार कल्याणासाठी |
| नोंदणी वैधता | 1 वर्ष | नूतनीकरण न केल्यास फायदे बंद |
| 2025 अपडेट | पूर्ण ऑनलाइन, अपॉइंटमेंट बेस्ड सत्यापन | वेळ वाचवते |
| हेल्पलाइन | 022-26592200, ईमेल: support@mahabocw.in | तक्रार निवारणासाठी |
| जिल्हा कार्यालये | प्रत्येक जिल्ह्यात (उदा., मुंबई: BKC, Bandra) | ऑफलाइन मदत |
| लाभार्थी संख्या | 5.62 लाख+ नोंदणीकृत | मोठ्या प्रमाणात कव्हरेज |
| दंड | उपकर उशीरावर 2% प्रति महिना | वेळेवर भरण्याची शिस्त |
ही माहिती बोर्डाच्या अधिकृत स्रोतांवरून घेतली आहे.
7. नोंदणीनंतर मिळणारे फायदे आणि योजना
नोंदणीनंतर आपल्याला खालील फायदे मिळतात. हे DBT द्वारे थेट बँक खात्यात येतात.
- आरोग्य विमा: कामगार आणि कुटुंबासाठी वैद्यकीय खर्च कव्हर (₹2 लाख पर्यंत). अपघातात ₹5 लाख मदत.
- शिक्षण सहाय्य: मुलांसाठी शिष्यवृत्ती (किंडरगार्टनसाठी ₹500, पदवीसाठी ₹10,000).
- मातृत्व लाभ: महिलांना गर्भधारणेसाठी ₹20,000.
- पेन्शन: 60 वर्षांनंतर ₹1,000 मासिक.
- घरकुल सहाय्य: घर बांधण्यासाठी ₹1 लाखपर्यंत.
- अपंगत्व मदत: अपघातात ₹2 लाख.
- मृत्यू मदत: कुटुंबाला ₹5 लाख.
2025 मध्ये, योजना विस्तारित झाल्या आहेत. उदा., फॉरेस्ट लेबरर्सना देखील समाविष्ट करण्याचा प्रस्ताव आहे. फायद्यांसाठी “Claim Form” भरा.
8. सामान्य समस्या आणि त्यांचे निराकरण
नोंदणीदरम्यान समस्या येऊ शकतात. येथे टॉप 5 समस्या आणि उपाय:
- OTP येत नाही: मोबाइल नंबर चेक करा; नेटवर्क समस्या असू शकते.
- दस्तऐवज अपलोड होत नाही: साइज कमी करा किंवा PDF मध्ये कन्व्हर्ट करा.
- स्टेटस दिसत नाही: अॅप्लिकेशन नंबर पुन्हा एंटर करा.
- शुल्क कापले गेले पण प्रोसेस नाही: हेल्पलाइनवर कॉल करा; रिफंड मिळेल.
- ऑफलाइन मदत हवी: जवळच्या WFC (Workers Facilitation Center) ला जा.
ग्रिव्हन्स सेक्शन पोर्टलवर आहे. 2025 मध्ये, तक्रार निवारण 48 तासांत होणार आहे.
9. 2025 च्या अपडेट्स: काय नवीन आहे?
2025 मध्ये IWBMS मध्ये मोठे बदल झाले:
- पूर्ण डिजिटलायझेशन: 5 फेब्रुवारीपासून तालुका केंद्रांवर डेटा एंट्री बंद; सर्व ऑनलाइन.
- अपॉइंटमेंट सिस्टम: सत्यापनासाठी वेळ बुकिंग, गर्दी टाळता येते.
- मोबाइल ॲप लाँच: आता अॅंड्रॉइड ॲपवरूनही नोंदणी (Google Play वर उपलब्ध).
- Aadhaar ई-व्हेरिफिकेशन: पेपरलेस प्रक्रिया.
- विस्तार: नवीन योजना जसे की डिसेबिलिटी कव्हर वाढवणे.
बॉम्बे हायकोर्टाच्या 2024 च्या निर्णयानुसार, नोंदणी आणि नूतनीकरण पुन्हा सुरू झाले. हे अपडेट्स कामगारांसाठी फायदेशीर आहेत.
Conclusion
IWBMS पोर्टलद्वारे महाबोसीडब्ल्यू ची नोंदणी आणि नूतनीकरण प्रक्रिया आता सोपी आणि जलद झाली आहे. हे केवळ एका पोर्टल नाही, तर बांधकाम कामगारांच्या आयुष्यातील बदल घडवणारी योजना आहे. आपण नोंदणीकृत झाल्यास, आरोग्य, शिक्षण आणि आर्थिक सुरक्षितता मिळेल. महाराष्ट्र सरकारच्या या प्रयत्नांमुळे लाखो कुटुंबांना फायदा होत आहे. आजच https://iwbms.mahabocw.in/ वर जा आणि नोंदणी करा. आपले हक्क जाणून घ्या आणि फायदे घ्या – कारण कामगारांचे कल्याण हेच खरे विकास आहे.
7 FAQs
1. IWBMS वर नोंदणी किती वेळ घेते? नोंदणी प्रक्रिया 15-20 मिनिटांत पूर्ण होते, पण सत्यापनानंतर 7-15 दिवस लागतात.
2. नूतनीकरण शुल्क किती आहे? फक्त ₹1 वार्षिक सबस्क्रिप्शन फी, ऑनलाइन पेमेंटद्वारे.
3. ऑफलाइन नोंदणी शक्य आहे का? होय, पण 2025 नंतर मुख्यत: ऑनलाइन; जवळच्या WFC मध्ये मदत मिळेल.
4. नोंदणीनंतर किती फायदे मिळतात? आरोग्य विमा, पेन्शन, शिक्षण सहाय्य इ. एकूण 7+ योजना.
5. आधार नसल्यास काय करावे? आधार अनिवार्य आहे; जवळच्या आधार केंद्रावर बनवा.
6. स्टेटस कसा तपासावा? पोर्टलवर “Track Application” मध्ये अॅप्लिकेशन नंबर एंटर करा.
7. संपर्क कसा साधावा? हेल्पलाइन 022-26592200 वर कॉल करा किंवा support@mahabocw.in वर ईमेल पाठवा.
1 thought on “महाराष्ट्रातील बांधकाम कामगारांसाठी सरकारी योजना खूप महत्वाच्या ठरतात.”