kharip pik vima 2025: शेतकऱ्यांसाठी मोठी बातमी खरीप पिक विमा 2025; किती व कधी मिळणार? पहा सविस्तर! खरीप पिक विमा 2025 हा विषय शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. नैसर्गिक आपत्तींमुळे पिकांचे नुकसान होऊन आर्थिक संकट येऊ नये म्हणून केंद्र आणि राज्य सरकारांनी प्रधानमंत्री पिक विमा योजना
(PMFBY) राबवली आहे. 2025 च्या खरीप हंगामात महाराष्ट्रात सुधारित नियम लागू झाल्याने शेतकऱ्यांना विमा संरक्षण मिळवण्यासाठी काही बदल झाले आहेत. या लेखात खरीप पिक विमा 2025 ची संपूर्ण माहिती, प्रीमियम किती, भरपाई कधी आणि किती मिळणार, आवश्यक कागदपत्रे आणि इतर महत्त्वाच्या बाबी सविस्तर समजावून सांगितल्या आहेत.
प्रधानमंत्री पिक विमा योजना म्हणजे काय?
प्रधानमंत्री फसल बीमा योजना (PMFBY) ही केंद्र सरकारची प्रमुख योजना आहे जी 2016 पासून राबवली जात आहे. या योजनेअंतर्गत शेतकरी नैसर्गिक आपत्तींमुळे होणारे पिकांचे नुकसान भरून काढू शकतात. यामध्ये दुष्काळ, अतिवृष्टी, गारपीट, पूर, कीडरोग आणि इतर जोखीमांचा समावेश होतो.
महाराष्ट्रात कृषी विभागाच्या माध्यमातून ही योजना राबवली जाते. खरीप 2025 साठी राज्य सरकारने सुधारित पिक विमा योजना लागू केली आहे ज्यामुळे शेतकऱ्यांचा हिस्सा वाढला आहे पण संरक्षण अधिक मजबूत झाले आहे.
या योजनेचा मुख्य उद्देश शेतकऱ्यांना आर्थिक स्थैर्य देणे आणि शेतीला प्रोत्साहन देणे हा आहे. 2025 मध्ये महाराष्ट्रात 91 लाखांहून अधिक शेतकऱ्यांनी खरीप पिक विमा काढला आहे जे योजनेच्या लोकप्रियतेचे द्योतक आहे.
खरीप 2025 साठी पिक विमा योजनेत काय बदल झाले?
महाराष्ट्र सरकारने 2025 पासून सुधारित पिक विमा योजना राबवण्यास सुरुवात केली. यापूर्वी खरीप हंगामासाठी शेतकरी केवळ 1 रुपयात विमा काढू शकत होते पण आता ही सवलत रद्द करण्यात आली आहे.
आता शेतकऱ्यांना खरीप पिकांसाठी विमा संरक्षित रकमेच्या 2% इतका प्रीमियम भरावा लागतो. रब्बी हंगामासाठी 1.5% आणि नगदी/फळ पिकांसाठी 5% प्रीमियम आकारला जातो. उर्वरित प्रीमियम केंद्र आणि राज्य सरकार समान भागात अनुदानित करतात.
या बदलामुळे योजना अधिक पारदर्शक आणि शाश्वत झाली आहे. तरीही शेतकऱ्यांनी वेळेत अर्ज करून विमा संरक्षण मिळवावे असे आवाहन कृषी विभागाकडून केले जाते.
खरीप पिक विमा 2025 साठी प्रीमियम किती?
खरीप हंगामातील प्रमुख पिकांसाठी प्रीमियम विमा संरक्षित रकमेच्या (Sum Insured) टक्केवारीनुसार ठरतो. महाराष्ट्रातील काही प्रमुख पिकांचे उदाहरण:
सोयाबीन: प्रीमियम सुमारे 2% (हेक्टरी वेगवेगळ्या जिल्ह्यानुसार बदलू शकतो, उदाहरणार्थ काही ठिकाणी 1000-1200 रुपये)
कापूस: 5% पर्यंत (काही ठिकाणी 2000-3000 रुपये)
तूर, मूग, उडीद: 2% (काही ठिकाणी 500-900 रुपये)
ज्वारी, बाजरी: कमी प्रीमियम (200-600 रुपये)
प्रत्येक जिल्ह्यातील क्रॉप कॅलेंडरनुसार Sum Insured आणि प्रीमियम वेगळा असतो. शेतकऱ्यांनी अधिकृत पोर्टलवर तपासावे.
खरीप पिक विमा 2025 साठी अर्ज कसा करावा?
अर्ज प्रक्रिया सोपी आहे. शेतकरी ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्ज करू शकतात.
अधिकृत वेबसाइट https://pmfby.gov.in/ वर जा.
Farmer Corner मध्ये नोंदणी करा.
आधार कार्ड, बँक खाते आणि जमिनीचा तपशील टाका.
पिक आणि क्षेत्र निवडा.
प्रीमियम भरा आणि अर्ज सबमिट करा.
बँक, कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) किंवा कृषी विभागाच्या कार्यालयातही अर्ज करता येतो. खरीप 2025 साठी अर्जाची अंतिम मुदत बहुतेक जिल्ह्यांत 31 जुलै 2025 पर्यंत होती.
आवश्यक कागदपत्रे कोणती?
खरीप पिक विमा 2025 साठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
आधार कार्ड (अनिवार्य)
बँक पासबुकची प्रत
7/12 उतारा किंवा 8-अ उतारा
पेरलेल्या पिकाचा स्वयंघोषणापत्र
भाडेपट्टीदार शेतकऱ्यांसाठी करारनामा
शेतकरी ओळखपत्र क्रमांक (Agri Stack Farmer ID)
हे सर्व कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज पूर्ण करावा.
खरीप पिक विमा 2025 ची भरपाई कधी आणि किती मिळणार?
खरीप 2025 च्या नुकसानीची भरपाई प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात आहे. मुख्य पिकांची (जसे सोयाबीन, ज्वारी इ.) भरपाई जानेवारी 2026 मध्ये शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा होण्याची शक्यता आहे. कापूस आणि तुरीसारख्या पिकांची भरपाई मार्च किंवा एप्रिल 2026 पर्यंत मिळू शकते.
भरपाई कापणी प्रयोग (CCE) आणि Yield Data वर आधारित असते. काही ठिकाणी हेक्टरी 17,000 रुपये पर्यंत भरपाई मिळण्याची चर्चा आहे पण हे नुकसानीच्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. भरपाई थेट बँक खात्यात DBT द्वारे जमा होते. तांत्रिक अडचणी आल्यास उशीर होऊ शकतो.
भरपाई प्रक्रिया कशी कार्य करते?
नुकसान झाल्यास त्वरित रिपोर्ट करा.
सरकार Crop Cutting Experiments करून Yield तपासते.
Yield Threshold पेक्षा कमी आल्यास भरपाई मिळते.
Pre-sowing, Standing Crop आणि Post-harvest नुकसान कव्हर होते.
शेतकऱ्यांनी नियमित https://pmfby.gov.in/ वर स्टेटस तपासावे.
योजनेचे प्रमुख फायदे
कमी प्रीमियमवर मोठे संरक्षण
नैसर्गिक जोखीमांपासून आर्थिक सुरक्षा
डिजिटल पोर्टलद्वारे सोपी प्रक्रिया
केंद्र आणि राज्य अनुदान
Conclusion
खरीप पिक विमा 2025 ही शेतकऱ्यांसाठी संरक्षणाची मजबूत ढाल आहे. सुधारित नियम असले तरी प्रीमियम कमी ठेवून सरकारने शेतकऱ्यांच्या हिताचे रक्षण केले आहे. भरपाई प्रक्रिया जलद होत असून जानेवारी-एप्रिल 2026 पर्यंत बहुतेक शेतकऱ्यांना रक्कम मिळेल. शेतकऱ्यांनी वेळेत अर्ज करावा आणि नियमित अपडेट तपासावे. ही योजना शेतीला शाश्वत बनवण्यासाठी महत्त्वाची आहे.
FAQ – खरीप पिक विमा 2025
खरीप 2025 साठी प्रीमियम किती भरावा लागतो?
खरीप पिकांसाठी विमा संरक्षित रकमेच्या 2% प्रीमियम भरावा लागतो. उर्वरित सरकार अनुदानित करते.
अर्ज करण्याची अंतिम तारीख काय होती?
बहुतेक जिल्ह्यांत 31 जुलै 2025 पर्यंत अर्ज स्वीकारले गेले.
भरपाई कधी मिळेल?
मुख्य पिकांची भरपाई जानेवारी 2026 मध्ये आणि कापूस-तुरीची मार्च-एप्रिल 2026 मध्ये मिळण्याची शक्यता आहे.
आवश्यक कागदपत्रे कोणती?
आधार कार्ड, 7/12 उतारा, बँक पासबुक, स्वयंघोषणापत्र आणि Farmer ID.
भरपाई कशी मिळते?
DBT द्वारे थेट बँक खात्यात जमा होते, Yield Data वर आधारित.
योजना कोणत्या जोखीम कव्हर करते?
दुष्काळ, अतिवृष्टी, गारपीट, पूर, कीडरोग इत्यादी नैसर्गिक आपत्ती.
स्टेटस कसे तपासावे?
https://pmfby.gov.in/ वर Farmer Login करून तपासा किंवा हेल्पलाइन 14447 वर संपर्क साधा.
अधिक माहितीसाठी:
अधिकृत PMFBY वेबसाइट: https://pmfby.gov.in/
महाराष्ट्र कृषी विभाग: https://krishi.maharashtra.gov.in/
1 thought on “शेतकऱ्यांसाठी मोठी बातमी खरीप पिक विमा 2025; किती व कधी मिळणार? पहा सविस्तर! kharip pik vima 2025”