ladki bahin yojana rejected form list maharashtra: मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेतून तब्बल ८६ लाख महिलांची नावे कट झाली आहेत, हे वृत्त अलीकडेच समोर आले आहे. या योजनेतील लाभार्थी महिलांची संख्या ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रियेनंतर मोठ्या प्रमाणात घटली आहे. सुरुवातीला सुमारे २.४ कोटी लाभार्थी असताना, आता ही संख्या १.६ कोटींवर आली आहे.
यामागे मुख्य कारण म्हणजे ई-केवायसी करताना अनेक महिलांनी एका प्रश्नाचे चुकीचे उत्तर निवडले. विशेषतः “सरकारी नोकरी” किंवा “Government Employee” संबंधित पर्यायातील गोंधळामुळे लाखो महिलांचे हप्ते थांबले किंवा नावे अपात्र यादीत गेली. या योजनेतून महिलांना दरमहा १,५०० रुपये DBT द्वारे मिळतात, पण अशा चुका दुरुस्त करण्याची संधी सरकारने दिली आहे.
या लेखात आम्ही मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना बद्दल सविस्तर माहिती देत आहोत. योजनेतील पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे, अपात्र होण्याची कारणे, ई-केवायसीतील सामान्य चुका, नाव कसे तपासावे आणि दुरुस्ती कशी करावी याबाबत मार्गदर्शन करतो. हे सर्व माहिती अधिकृत स्रोत आणि ताज्या अपडेट्सवर आधारित आहे.
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना म्हणजे काय?
महाराष्ट्र सरकारने महिलांच्या आर्थिक स्वातंत्र्यासाठी, आरोग्य आणि पोषण सुधारण्यासाठी ही योजना २८ जून २०२४ रोजी सुरू केली. या योजनेअंतर्गत २१ ते ६५ वयोगटातील पात्र महिलांना दरमहा १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात जमा होतात.
योजना महिला व बाल विकास विभागामार्फत राबवली जाते. अधिकृत पोर्टलवर सुमारे १.०६ कोटींहून अधिक अर्ज मंजूर झाले आहेत. या योजनेचा मुख्य उद्देश कुटुंबातील महिलांची निर्णायक भूमिका मजबूत करणे आहे.
योजनेच्या मुख्य वैशिष्ट्ये
दरमहा १,५०० रुपये आर्थिक सहाय्य.
DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे थेट खात्यात जमा.
राज्यातील २१ ते ६५ वयोगटातील महिलांसाठी.
आर्थिक स्वातंत्र्य आणि आरोग्य सुधारणा यावर भर.
ई-केवायसी अनिवार्य, ज्यामुळे अपात्र लाभार्थी काढले जातात.
पात्रता निकष काय आहेत?
योजनेसाठी खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
अर्जदार महिला महाराष्ट्र राज्याची रहिवासी असणे आवश्यक.
वय २१ ते ६५ वर्षे असणे.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असणे (काही अपवादांसह).
विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्त किंवा निराधार असणे.
कुटुंबातील फक्त एक अविवाहित महिला पात्र (काही अटींसह).
कुटुंबातील सदस्य सध्याचे किंवा माजी खासदार/आमदार नसणे.
आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक असणे.
अपात्रता निकष
खालील परिस्थितीत योजना लागू होत नाही:
सरकारी नोकरी किंवा पेन्शन घेणाऱ्या महिला.
कुटुंबातील सदस्य सरकारी नोकरीत असल्यास (काही अपवाद).
उत्पन्न मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास.
अपूर्ण किंवा चुकीची माहिती दिल्यास.
आवश्यक कागदपत्रे कोणती?
योजना अर्ज आणि ई-केवायसीसाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
अर्जदार महिलेची फोटो.
आधार कार्ड (नाव, जन्मतारीख, पत्ता आधारशी जुळणे आवश्यक).
रहिवासी पुरावा (डोमिसाइल सर्टिफिकेट). उपलब्ध नसल्यास:
१५ वर्षांपूर्वीचा रेशन कार्ड.
१५ वर्षांपूर्वीचा मतदार ओळखपत्र.
जन्म प्रमाणपत्र.
शाळा सोडल्याचे प्रमाणपत्र.
परदेशात जन्मलेल्या महिलांसाठी: पतीचे रेशन कार्ड/मतदार ओळखपत्र/डोमिसाइल.
उत्पन्न प्रमाणपत्र (पिवळ्या/केसरी रेशन कार्ड असल्यास आवश्यक नाही; पांढऱ्या रेशन कार्ड किंवा नसल्यास आवश्यक).
बँक पासबुक किंवा खाते तपशील (आधार लिंक असणे आवश्यक).
विवाह प्रमाणपत्र (नवविवाहित महिलांसाठी, रेशन कार्डमध्ये नाव नसल्यास).
ई-केवायसी करताना ‘ही’ १ चूक केली का?
ई-केवायसी प्रक्रियेत अनेक महिलांनी एका प्रश्नाचे चुकीचे उत्तर दिले. मुख्यतः “तुम्ही किंवा तुमच्या कुटुंबातील सदस्य सरकारी नोकरीत आहात का?” या प्रश्नातील गोंधळामुळे “Government Employee” पर्याय निवडला गेला. यामुळे लाखो महिलांची नावे अपात्र ठरली.
ई-केवायसीमुळे लाभार्थी संख्या २.४ कोटींवरून १.६ कोटींवर आली, म्हणजे सुमारे ८६ लाख महिलांची नावे कट झाली. तांत्रिक चुका जसे OTP न मिळणे, डेटा मिसमॅच, आधार नंबर चुकीचे असणे यामुळेही समस्या उद्भवल्या.
सरकारने अशा चुका दुरुस्त करण्यासाठी मार्च ३१, २०२६ पर्यंत संधी दिली आहे. अंगणवाडी कार्यकर्त्यांमार्फत फिजिकल व्हेरिफिकेशनही सुरू आहे.
लाडकी बहीण योजनेत नाव कसे तपासावे?
अधिकृत पोर्टलवर जा: https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/
आधार क्रमांक टाका.
स्टेटस तपासा.
अपात्र असल्यास कारण दिसेल.
दुरुस्ती साठी ई-केवायसी सेक्शनमध्ये जा.
ई-केवायसी दुरुस्त कशी करावी?
अधिकृत वेबसाइटवर जा.
ई-केवायसी सेक्शन निवडा.
आधार क्रमांक आणि कॅप्चा टाका.
चुकीचा पर्याय दुरुस्त करा.
OTP द्वारे प्रमाणित करा.
अंतिम तारीख: मार्च ३१, २०२६.
योजनेचे फायदे आणि आव्हाने
या योजनेच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिक मदत मिळते, ज्यामुळे कुटुंबातील निर्णय प्रक्रियेत त्यांचा सहभाग वाढतो. मात्र, ई-केवायसीमुळे काही महिलांना त्रास झाला. सरकारने ही समस्या सोडवण्यासाठी पावले उचलली आहेत.
Conclusion
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना महाराष्ट्रातील महिलांसाठी एक क्रांतिकारी पाऊल आहे. ई-केवायसीतील चुका दुरुस्त करून पात्र महिलांनी त्वरित दुरुस्ती करावी. अधिकृत पोर्टलचा वापर करा आणि फसवणुकीपासून सावध रहा. ही योजना महिलांच्या सशक्तीकरणासाठी आहे, त्यामुळे पात्र असलेल्या प्रत्येक बहिणीने लाभ घ्यावा. अधिक माहितीसाठी अधिकृत वेबसाइट भेट द्या.
FAQ
लाडकी बहीण योजनेतून ८६ लाख महिलांची नावे का कट झाली?
ई-केवायसी प्रक्रियेत मुख्यतः एका प्रश्नाचे चुकीचे उत्तर दिल्यामुळे आणि अपात्र लाभार्थी काढल्यामुळे ही संख्या घटली.
ई-केवायसी दुरुस्त करण्याची अंतिम तारीख काय आहे?
मार्च ३१, २०२६ पर्यंत संधी आहे.
योजनेसाठी किती उत्पन्न मर्यादा आहे?
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असणे आवश्यक.
ई-केवायसी न केल्यास काय होते?
हप्ते थांबतात आणि नाव अपात्र यादीत जाते.
आवश्यक मुख्य कागदपत्र कोणते?
आधार कार्ड, रहिवासी पुरावा, उत्पन्न प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास).
नाव अपात्र यादीत असल्यास काय करावे?
पोर्टलवर दुरुस्ती करा किंवा अंगणवाडीमार्फत व्हेरिफिकेशन करा.
योजनेचा हप्ता कधी जमा होतो?
सामान्यतः महिन्याच्या सुरुवातीला, पण ई-केवायसी पूर्ण झाल्यास. अपडेट्स पोर्टलवर तपासा.
Ekyc न झालेल्या लाडक्या बहिणींची यादी जाहीर झाली आहे लवकर नाव तपासून घ्या