ladki bhain Yojana January Installment Date : लाखो लाडक्या बहिणींचे टेन्शन वाढवणारी अपडेट, ‘या’ लाभार्थी महिलांचे १५०० रुपये कामयचे बंद, ‘ही’ चूक नडली महाराष्ट्र सरकारने महिलांच्या आर्थिक सशक्तीकरणासाठी सुरू केलेली Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana ही योजना राज्यातील लाखो महिलांसाठी जीवन बदलणारी ठरली आहे.
या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात जमा केले जातात. मात्र, अलीकडच्या काही महिन्यांत अनेक लाभार्थी महिलांना एका महत्त्वाच्या अपडेटमुळे टेन्शन वाढले आहे. e-KYC प्रक्रियेदरम्यान काही महिलांनी चुकीचा पर्याय निवडल्यामुळे त्यांचा लाभ तात्पुरता किंवा कायमचा बंद झाला आहे. ही चूक लाखो महिलांना महागात पडली असून, त्यांचे १,५०० रुपये मिळणे थांबले आहे.
या लेखात आम्ही या योजनेची संपूर्ण माहिती, पात्रता निकष, आवश्यक कागदपत्रे, अपडेट्स आणि ही चूक कशी टाळावी याबाबत सविस्तर चर्चा करणार आहोत. ही योजना जुलै २०२४ मध्ये सुरू झाली आणि तेव्हापासून लाखो महिलांना फायदा झाला आहे. मात्र, सध्याच्या परिस्थितीत काही बदल आणि सुधारणा झाल्या आहेत ज्यामुळे लाभार्थी महिलांना सावध राहणे गरजेचे आहे.
Ladki Bahin Yojana म्हणजे काय?
Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana ही महाराष्ट्र सरकारच्या महिला व बाल विकास विभागाकडून चालवली जाणारी प्रमुख योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील २१ ते ६५ वयोगटातील महिलांना आर्थिक स्वावलंबन मिळवून देणे, त्यांचे आरोग्य आणि पोषण सुधारणे आणि कुटुंबातील निर्णय घेण्याची क्षमता वाढवणे हा आहे. योजना सुरू झाल्यापासून १७ हप्ते (डिसेंबर २०२५ पर्यंत) वितरित झाले असून, सध्या सुमारे १.५७ ते १.९० कोटी महिलांना लाभ मिळत आहे.
योजनेअंतर्गत पात्र महिलांच्या बँक खात्यात दरमहा १,५०० रुपये DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे जमा होतात. ही रक्कम महिलांच्या वैयक्तिक खात्यात जाते, ज्यामुळे त्या स्वतंत्रपणे खर्च करू शकतात. अधिकृत वेबसाइटवरून ladakibahin.maharashtra.gov.in ही माहिती उपलब्ध आहे.
योजनेचे मुख्य फायदे
या योजनेचे फायदे महिलांच्या दैनंदिन जीवनात मोठा बदल घडवत आहेत. काही प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
आर्थिक स्वातंत्र्य: महिलांना दरमहा निश्चित रक्कम मिळते, ज्यामुळे त्या घरखर्च, शिक्षण, आरोग्य आणि इतर गरजांसाठी स्वतंत्र निर्णय घेऊ शकतात.
आरोग्य आणि पोषण सुधार: या पैशांचा उपयोग पौष्टिक आहार, वैद्यकीय उपचार आणि मुलांच्या शिक्षणासाठी होतो.
कुटुंबातील भूमिका मजबूत: महिलांच्या हातात पैसा येतो, त्यामुळे निर्णय प्रक्रियेत त्यांचा सहभाग वाढतो.
थेट लाभ हस्तांतरण: मध्यस्थ नसल्याने पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता वाढते.
पात्रता निकष: कोणाला मिळेल लाभ?
योजनेच्या पात्रतेसाठी काही स्पष्ट निकष ठरवले आहेत. हे निकष पूर्ण करणाऱ्या महिलांना लाभ मिळतो:
महिला महाराष्ट्राची कायम रहिवासी असावी.
वय २१ ते ६५ वर्षे असावे.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५० लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे.
विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्त किंवा निराधार महिला पात्र ठरतात. तसेच कुटुंबातील फक्त एक अविवाहित महिला पात्र असते.
कुटुंबातील सदस्य सरकारी नोकरीत (काही अपवाद वगळता) नसावा.
योजना सुरू झाल्यापासून अनेकदा सुधारणा झाल्या आहेत, जसे की ५ एकर शेतीची अट काढून टाकणे आणि अधिवास प्रमाणपत्राची अट शिथिल करणे.
आवश्यक कागदपत्रे: अर्ज करण्यासाठी काय लागेल?
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी किंवा e-KYC पूर्ण करण्यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असलेले).
अधिवास प्रमाणपत्र (जर उपलब्ध नसेल तर १५ वर्षांपूर्वीचे रेशन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, जन्मदाखला किंवा शाळा सोडल्याचे प्रमाणपत्र).
जर महिला दुसऱ्या राज्यात जन्मलेली असेल तर पतीचे रेशन कार्ड, मतदार ओळखपत्र किंवा अधिवास प्रमाणपत्र.
उत्पन्न प्रमाणपत्र (पिवळ्या किंवा केशरी रेशन कार्ड असल्यास आवश्यक नाही).
पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
बँक खाते तपशील (आधार लिंक असलेले).
या कागदपत्रांची स्कॅन केलेली प्रत ऑनलाइन अपलोड करावी लागते.
e-KYC प्रक्रिया आणि ‘ही’ चूक ज्यामुळे १५०० रुपये बंद झाले
योजनेच्या लाभार्थी महिलांसाठी e-KYC अनिवार्य केले गेले आहे. मात्र, e-KYC दरम्यान एका प्रश्नामुळे मोठी चूक झाली. प्रश्न असा होता की कुटुंबातील कोणी सरकारी नोकरीत आहे का? अनेक महिलांनी चुकीचा पर्याय निवडला, ज्यामुळे त्यांना सरकारी कर्मचारी मानले गेले आणि त्यांचा लाभ बंद झाला.
या चुकीमुळे सुमारे २४ लाख महिलांचा लाभ प्रभावित झाला. त्यांचे १,५०० रुपये मिळणे थांबले. ही चूक महागात पडली असून, लाखो लाडक्या बहिणींचे टेन्शन वाढले आहे. सरकारने सुरुवातीला डिसेंबर ३१, २०२५ ही अंतिम तारीख दिली होती, पण नंतर ती मार्च ३१, २०२६ पर्यंत वाढवली आहे.
महिला व बाल विकास मंत्री अदिती तटकरे यांनी स्पष्ट केले की, चुकीच्या e-KYC दुरुस्तीसाठी ऑनलाइन पोर्टल उपलब्ध आहे. ज्या महिलांनी ही चूक केली आहे, त्यांनी त्वरित दुरुस्ती करावी. अन्यथा लाभ कायमचा बंद होऊ शकतो.
सध्याचे अपडेट: हप्ते आणि विलंब
योजना सुरू झाल्यापासून १७ हप्ते वितरित झाले.
जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ चे हप्ते एकत्रित (३,००० रुपये) फेब्रुवारीच्या मध्यात अपेक्षित आहेत.
निवडणुकीमुळे आणि पडताळणीनंतर काही विलंब झाला.
भविष्यात रक्कम २,१०० पर्यंत वाढवण्याची शक्यता आहे.
अर्ज कसा करावा? स्टेप बाय स्टेप मार्गदर्शन
अधिकृत वेबसाइट ladakibahin.maharashtra.gov.in वर जा.
नवीन अर्ज किंवा e-KYC पर्याय निवडा.
आधार नंबर आणि इतर तपशील भरा.
आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
e-KYC पूर्ण करा (OTP द्वारे).
अर्ज सबमिट करा आणि स्टेटस तपासा.
e-KYC दुरुस्तीसाठीही याच पोर्टलचा वापर करा.
योजनेच्या यशोगाथा आणि आव्हाने
या योजनेअंतर्गत महिलांनी स्वतःचे छोटे व्यवसाय सुरू केले, मुलांच्या शिक्षणासाठी खर्च केला आणि घरात सकारात्मक बदल घडवले. मात्र, अपात्र लाभार्थी, चुकीची माहिती आणि e-KYC चुका यामुळे काही आव्हाने समोर आली आहेत. सरकारने ८६ लाख लाभार्थी कमी केले असून, पात्र महिलांना प्राधान्य दिले आहे.
निष्कर्ष
Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana ही महिलांच्या सशक्तीकरणासाठी एक क्रांतिकारी पाऊल आहे. दरमहा १,५०० रुपयांचा लाभ लाखो महिलांना आत्मनिर्भर बनवत आहे. मात्र, e-KYC मधील चूक टाळणे गरजेचे आहे. ज्या महिलांचा लाभ बंद झाला आहे, त्यांनी मार्च ३१, २०२६ पर्यंत दुरुस्ती करावी. अधिकृत वेबसाइट आणि हेल्पलाइन १८१ वर संपर्क साधा. ही योजना महिलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी आहे, त्यामुळे योग्य माहिती आणि वेळेवर कारवाई करा.
FAQ: Ladki Bahin Yojana विषयी ७ सामान्य प्रश्नांची उत्तरे
Ladki Bahin Yojana साठी पात्रता काय आहे?
महिला महाराष्ट्राची रहिवासी, २१-६५ वयोगटातील, कुटुंब उत्पन्न २.५० लाखांपेक्षा कमी असावे.
दरमहा किती रुपये मिळतात आणि कसे?
१,५०० रुपये थेट बँक खात्यात DBT द्वारे.
e-KYC ची अंतिम तारीख काय आहे?
दुरुस्तीसाठी मार्च ३१, २०२६ पर्यंत मुदतवाढ.
e-KYC मध्ये चूक झाली तर काय करावे?
अधिकृत पोर्टलवर दुरुस्ती करा किंवा १८१ हेल्पलाइनवर संपर्क साधा.
कोणत्या महिलांचा लाभ बंद होऊ शकतो?
अपात्र, चुकीची माहिती दिलेल्या किंवा e-KYC न केलेल्या महिलांचा.
आवश्यक कागदपत्रे कोणती?
आधार कार्ड, अधिवास पुरावा, उत्पन्न प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास).
अधिकृत वेबसाइट काय आहे?
https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/ – येथे अर्ज आणि स्टेटस तपासा.