sanjay gandhi niradhar yojana che paise kab aayenge संजय गांधी निराधार योजना आणि श्रावणबाळ योजना या दोन्ही महाराष्ट्र सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि विशेष सहाय्य विभागाकडून राबवल्या जाणाऱ्या महत्त्वाच्या योजनांपैकी आहेत.
या योजनांमुळे निराधार, अपंग, आजारी, विधवा, घटस्फोटित महिला, अनाथ मुले आणि 65 वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांना आर्थिक आधार मिळतो. अनेक लाभार्थी जानेवारीचा हप्ता कधी मिळेल याची उत्सुकता बाळगतात. या लेखात आम्ही या योजनांची पूर्ण माहिती, पात्रता, लाभ, आवश्यक कागदपत्रे, अर्ज प्रक्रिया आणि जानेवारीचा हप्ता याबाबतची ताज्या माहिती देत आहोत.
संजय गांधी निराधार योजना म्हणजे काय?
संजय गांधी निराधार योजना (Sanjay Gandhi Niradhar Anudan Yojana) ही महाराष्ट्र सरकारची 1980 पासून सुरू असलेली योजना आहे. 20 ऑगस्ट 2019 च्या शासन निर्णयानुसार (GR No. VISAYO-2018/PR.KR.62/VISAYO) यात सुधारणा झाली आणि आता ती संजय गांधी निराधार अनुदान योजना म्हणून ओळखली जाते. या योजनेचा मुख्य उद्देश आर्थिकदृष्ट्या निराधार व्यक्तींना आधार देणे हा आहे.
योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना दरमहा ₹1500 इतकी आर्थिक मदत Direct Benefit Transfer (DBT) द्वारे बँक खात्यात जमा केली जाते. ही रक्कम डिसेंबर 2024 पासून ₹1500 पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. पूर्वी एका लाभार्थ्याला ₹600 आणि कुटुंबात एकापेक्षा जास्त असल्यास ₹900 मिळत असे, पण आता अपडेटेड नियमांनुसार ₹1500 मासिक आहे.
श्रावणबाळ योजना म्हणजे काय?
श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्ती वेतन योजना (Shravan Bal Seva Rajya Nivrutti Vetan Yojana) ही विशेषतः 65 वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आहे. या योजनेअंतर्गतही पात्र वृद्धांना दरमहा ₹1500 निवृत्तीवेतन मिळते. ही योजना संजय गांधी निराधार योजनाशी जोडलेली असते आणि अनेक ठिकाणी दोन्ही एकत्रच संदर्भित केल्या जातात. उद्देश ज्येष्ठांना आत्मनिर्भर बनवणे आणि दैनंदिन गरजा भागवणे हा आहे.
जानेवारीचा हप्ता कधी मिळणार?
महाराष्ट्र सरकारच्या DBT पोर्टलद्वारे हप्ते नियमितपणे जमा होतात. सामान्यतः महिन्याच्या पहिल्या किंवा दुसऱ्या आठवड्यात पेमेंट होते, पण ते बँक प्रोसेसिंग, DBT व्हेरिफिकेशन आणि जिल्हास्तरीय अपडेट्सवर अवलंबून असते. जानेवारी 2026 च्या हप्त्याबाबत अद्याप विशिष्ट तारीख जाहीर झालेली नाही, पण डिसेंबर 2024 आणि जानेवारी 2025 च्या लाभार्थी यादीतून पेमेंट यशस्वी झाल्याचे दिसते. लाभार्थी SAS DBT Portal (https://sas.mahait.org/) वर स्टेटस तपासू शकतात किंवा स्थानिक तहसील कार्यालयात संपर्क साधू शकतात. हप्ता उशिरा आल्यास कारणे बँक अकाउंट लिंकिंग, आधार अपडेट किंवा DBT फेल होणे असू शकते.
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
दोन्ही योजनांसाठी मुख्य पात्रता:
महाराष्ट्राचा किमान 15 वर्षांचा रहिवासी असावा.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न मर्यादित (सामान्यतः ₹21,000 पर्यंत, अपंगांसाठी ₹50,000 पर्यंत).
वय: संजय गांधी निराधार योजनेसाठी 18 ते 65 वर्षे (काही अपवादांसह).
श्रावणबाळ योजनेसाठी 65 वर्षे आणि त्यावरील.
निराधार, अपंग (किमान 40% अपंगत्व), गंभीर आजारी (कर्करोग, टीबी, एड्स इ.), विधवा, घटस्फोटित, अनाथ मुले, ट्रान्सजेंडर इ. पात्र.
कुटुंबात कोणीही स्थायी उत्पन्न स्रोत नसावा.
लाभ आणि फायदे (Benefits)
दरमहा ₹1500 DBT द्वारे.
आर्थिक स्वावलंबन वाढते.
दैनंदिन गरजा भागवता येतात.
कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त लाभार्थी असल्यासही फायदा.
योजना 100% राज्य सरकारकडून फंडेड.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
योजना अर्ज करण्यासाठी हे कागदपत्रे आवश्यक:
अर्ज फॉर्म (विहित नमुन्यात).
वयाचा पुरावा (जन्म प्रमाणपत्र, शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा जिल्हा शल्यचिकित्सकांचा दाखला).
रहिवासी पुरावा (रेशन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, आधार कार्ड).
उत्पन्न प्रमाणपत्र (वार्षिक ₹21,000 पेक्षा कमी असल्याचे).
अपंगत्व प्रमाणपत्र (40% किंवा अधिक, लागू असल्यास).
गंभीर आजाराचे वैद्यकीय प्रमाणपत्र.
बँक खाते पासबुक (DBT साठी).
आधार कार्ड (लिंकिंग अनिवार्य).
फोटो आणि इतर ओळखपत्र.
अर्ज कसा करावा? (Application Process)
ऑफलाइन: तहसीलदार कार्यालय, जिल्हाधिकारी कार्यालय किंवा संजय गांधी योजना शाखेत जा. अर्ज घ्या, भरून कागदपत्रांसह जमा करा.
ऑनलाइन: Aaple Sarkar Portal (https://aaplesarkar.mahaonline.gov.in/) किंवा SAS Portal (https://sas.mahait.org/) वर जा. रजिस्टर करा, सेवा निवडा आणि अर्ज सादर करा.
अर्ज तपासणी होऊन पात्रता ठरते. लाभार्थी यादी जाहीर होते आणि DBT सुरू होते.
महत्वाच्या लिंक्स (Important Links)
अधिकृत SAS DBT पोर्टल: https://sas.mahait.org/
Aaple Sarkar पोर्टल: https://aaplesarkar.mahaonline.gov.in/
सामाजिक न्याय विभाग: https://sjsa.maharashtra.gov.in/
लाभार्थी यादी आणि स्टेटस तपासण्यासाठी जिल्हा वेबसाइट्स (उदा. Beed, Amravati इ.) तपासा.
Conclusion
संजय गांधी निराधार योजना आणि श्रावणबाळ योजना या महाराष्ट्रातील गरजू नागरिकांसाठी वरदान ठरल्या आहेत. या योजनांमुळे लाखो लोकांना आर्थिक आधार मिळाला आहे. जानेवारीचा हप्ता लवकरच DBT द्वारे जमा होईल, पण स्टेटस नियमित तपासा. पात्र असाल तर लगेच अर्ज करा आणि लाभ घ्या. सरकारच्या या प्रयत्नांमुळे समाजातील कमकुवत घटक सक्षम होत आहेत. अधिक माहितीसाठी वरील लिंक्स किंवा स्थानिक तहसील कार्यालयाशी संपर्क साधा.
FAQ (Frequently Asked Questions)
संजय गांधी निराधार योजनेत दरमहा किती रक्कम मिळते?
दरमहा ₹1500 DBT द्वारे मिळते.
श्रावणबाळ योजनेसाठी वय किती असावे?
65 वर्षे आणि त्यावरील ज्येष्ठ नागरिक पात्र आहेत.
जानेवारी 2026 चा हप्ता कधी मिळेल?
सामान्यतः महिन्याच्या पहिल्या-दुसऱ्या आठवड्यात, पण SAS पोर्टलवर स्टेटस तपासा.
अर्ज ऑनलाइन करता येतो का?
होय, Aaple Sarkar किंवा SAS पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करता येतो.
कौटुंबिक उत्पन्न मर्यादा किती आहे?
सामान्यतः ₹21,000 वार्षिक (अपंगांसाठी ₹50,000 पर्यंत).
DBT साठी आधार लिंक करणे अनिवार्य आहे का?
होय, बँक खाते आणि आधार लिंक असणे आवश्यक आहे.
अर्ज नाकारला गेला तर काय करावे?
तहसीलदार किंवा सामाजिक न्याय विभागात अपील करा किंवा अधिक कागदपत्रे सादर करा.
नमस्ते दोस्तों मेरा नाम है राहुल और मैं एक फुल टाइम ब्लॉगर हूं मैं ब्लॉगिंग शुरूआत 2017 में की और मैं इस फिल्ड में 2017 से हूं मैं ब्लॉगिंग की शुरुआत इसलिए की क्योंकि मैंने देखा बहुत से लोग सरकारी योजना की जानकारी की कमी की वजह से इन योजनाओं का लाभ नहीं ले पाते इसीलिए मैंने एक ब्लॉक वेबसाइट बनाई जिसका नाम setukendra.com है इस वेबसाइट के माध्यम से मैं हर रोज नई सरकारी योजना की जानकारी देता हूं और इस प्लेटफार्म पर आपको वह सरकारी योजना की जानकारी मिलेगी जो आप जानना चाहते हैं
1 thought on “संजय गांधी निराधार योजना श्रावणबाळ योजना चा जानेवारीचा हप्ता कधी मिळणार पूर्ण माहिती”