She Marts महिला उद्योजकांना मिळणार थेट बाजारपेठ लखपती बहीण योजना she marts lakhpati bahin Yojana महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी केंद्र आणि राज्य सरकारे सातत्याने नवीन पावले उचलत आहेत. याच दिशेने २०२६ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात लखपती दीदी योजनेचा विस्तार करत She Marts ही संकल्पना आणली गेली.
ही योजना विशेषतः स्वयं-सहायता गटातील (SHG) महिला उद्योजकांना थेट बाजारपेठ उपलब्ध करून देते. महाराष्ट्रात लखपती बहीण योजना अंतर्गत महिलांना आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी हे पाऊल महत्त्वपूर्ण ठरते. या योजनेद्वारे महिला उत्पादने विक्रीसाठी क्लस्टर-स्तरीय फेडरेशन अंतर्गत रिटेल आऊटलेट्स सुरू होतात, ज्यामुळे त्यांना मध्यस्थांशिवाय ग्राहकांपर्यंत पोहोचता येते.
लखपती बहीण योजना म्हणजे नेमके काय?
लखपती बहीण योजना ही महाराष्ट्रातील महिलांच्या आर्थिक उन्नतीसाठी राबवली जाणारी महत्त्वाकांक्षी योजना आहे. केंद्र सरकारच्या लखपती दीदी योजनेशी जोडलेली ही संकल्पना स्वयं-सहायता गटातील महिलांना वार्षिक किमान ₹१ लाख उत्पन्न मिळवून देण्यावर केंद्रित आहे. सरासरी मासिक ₹१०,००० पेक्षा जास्त उत्पन्न मिळवणाऱ्या महिलांना लखपती दीदी किंवा लखपती बहीण म्हणून ओळखले जाते. महाराष्ट्र सरकारने १ कोटी महिलांना लखपती बनवण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. यासाठी बचत गटांना वित्तीय सहाय्य, कौशल्य विकास आणि बाजारपेठेची जोडणी दिली जाते.
या योजनेचा मुख्य फोकस महिला उद्योजकांना उत्पादन विक्रीसाठी थेट व्यासपीठ उपलब्ध करणे हा आहे. She Marts ही त्याची नवीनतम जोड आहे, ज्यामुळे महिला उत्पादकांना फ्लिपकार्टसारखे स्वतंत्र पोर्टल आणि फिजिकल मार्ट्स मिळतात.
She Marts ची वैशिष्ट्ये आणि फायदे
She Marts महिला बचत गटांच्या उत्पादनांना थेट बाजारात आणण्यासाठी डिझाइन केलेली आहेत. या मार्ट्समध्ये:
महिला उद्योजकांना कमी व्याजदराने कर्ज उपलब्ध होते.
उत्पादने विक्रीसाठी आधुनिक साधने आणि वित्तपुरवठा मिळतो.
ग्रामीण आणि शहरी भागातील महिला थेट ग्राहकांशी जोडल्या जातात.
मध्यस्थ कमी होऊन नफा वाढतो.
महाराष्ट्रात अशा मार्ट्स १० जिल्ह्यांमध्ये सुरू होण्याची शक्यता आहे. यामुळे लखपती बहीण योजना अंतर्गत महिला उत्पादने हस्तकला, अन्न प्रक्रिया, शेतीजन्य वस्तू इत्यादी विकू शकतात. सरकार SHG फेडरेशन्सना मजबूत करून हे मार्ट्स चालवते.
लखपती बहीण योजनेचे प्रमुख फायदे
या योजनेद्वारे महिलांना मिळणारे फायदे खूप मोठे आहेत:
वार्षिक ₹१ लाख किंवा त्याहून अधिक उत्पन्न मिळवण्यासाठी मार्गदर्शन.
स्वयं-सहायता गटांमार्फत बिनव्याजी किंवा कमी व्याजाचे कर्ज (₹१ ते ५ लाखांपर्यंत).
कौशल्य विकास प्रशिक्षण आणि उद्योग सुरू करण्यासाठी सहाय्य.
She Marts द्वारे थेट बाजारपेठ आणि विक्री वाढ.
आर्थिक स्वातंत्र्य आणि कुटुंबातील निर्णय घेण्याची क्षमता वाढते.
महाराष्ट्रात आतापर्यंत लाखो महिलांना या योजनेचा लाभ मिळाला आहे. सरकारचे उद्दिष्ट १ कोटी लखपती बहीण निर्माण करणे आहे.
पात्रता निकष
लखपती बहीण योजना साठी पात्र होण्यासाठी खालील अटी पूर्ण कराव्या लागतात:
महिला महाराष्ट्र राज्याची रहिवासी असणे आवश्यक.
वय १८ ते ६५ वर्षे (काही ठिकाणी २१ ते ६५).
स्वयं-सहायता गट (SHG) ची सदस्य असणे फायद्याचे.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न मर्यादित (सामान्यतः ₹२.५ लाखांखाली, राज्यानुसार बदलू शकते).
विवाहीत, अविवाहित, विधवा, घटस्फोटित किंवा निराधार महिला पात्र.
She Marts साठी मुख्यतः SHG सदस्यांना प्राधान्य मिळते.
आवश्यक कागदपत्रे
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक असतात:
आधार कार्ड.
रहिवासी पुरावा (डोमिसाइल सर्टिफिकेट).
बँक खाते तपशील (पासबुक).
उत्पन्न प्रमाणपत्र (काही प्रकरणांत रेशन कार्ड पुरेसे).
वय पुरावा (जन्म प्रमाणपत्र किंवा शाळेचे प्रमाणपत्र).
रेशन कार्ड.
पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
SHG सदस्यत्वाचा पुरावा (जर लागू असेल).
अर्ज प्रक्रिया ऑनलाइन किंवा SHG मार्फत होते. अधिक माहितीसाठी अधिकृत पोर्टल्स तपासा.
अर्ज कसा करावा?
अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या (उदा. lakhpatididi.gov.in किंवा महाराष्ट्र सरकारच्या संबंधित पोर्टल).
SHG मार्फत नोंदणी करा.
आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
अर्ज सादर करा आणि स्थिती तपासा.
She Marts साठी स्थानिक फेडरेशन किंवा ग्रामविकास विभागाशी संपर्क साधा.
लखपती बहीण योजनेची यशोगाथा
महाराष्ट्रात अनेक महिला या योजनेद्वारे यशस्वी उद्योजक झाल्या आहेत. उत्पादने विक्रीतून उत्पन्न वाढवून त्यांनी कुटुंबाची आर्थिक स्थिती सुधारली. She Marts ही पुढील पायरी आहे, ज्यामुळे महिला उत्पादकांना राष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळेल.
निष्कर्ष
She Marts महिला उद्योजकांना मिळणार थेट बाजारपेठ ही लखपती बहीण योजना ची एक क्रांतिकारी जोड आहे. ही योजना महिलांना केवळ आर्थिक मदत देत नाही तर त्यांना स्वतंत्र उद्योजक बनवते. केंद्र आणि महाराष्ट्र सरकारच्या या प्रयत्नांमुळे लाखो बहिणी आत्मनिर्भर होतील. प्रत्येक पात्र महिलेने या योजनेचा लाभ घ्यावा आणि आपल्या कौशल्यांचा विकास करावा. अधिक माहितीसाठी अधिकृत स्रोत तपासा आणि SHG मध्ये सामील व्हा.
FAQ
लखपती बहीण योजना म्हणजे काय?
ही योजना स्वयं-सहायता गटातील महिलांना वार्षिक ₹१ लाख किंवा त्याहून अधिक उत्पन्न मिळवून देण्यासाठी आहे, ज्यात She Marts द्वारे थेट बाजारपेठ मिळते.
She Marts काय आहे?
She Marts हे महिला उद्योजकांसाठी कम्युनिटी-ओन्ड रिटेल आऊटलेट्स आहेत, जे २०२६ च्या अर्थसंकल्पात जाहीर झाले.
या योजनेसाठी पात्रता काय आहे?
महाराष्ट्रातील १८-६५ वयोगटातील SHG सदस्य महिला, ज्यांचे कुटुंब उत्पन्न मर्यादित आहे.
कर्ज किती मिळते?
₹१ ते ५ लाखांपर्यंत कमी व्याज किंवा बिनव्याजी कर्ज उपलब्ध.
अर्ज कुठे करावा?
अधिकृत पोर्टल lakhpatididi.gov.in किंवा स्थानिक SHG/ग्रामविकास कार्यालयात.
आवश्यक कागदपत्रे कोणती?
आधार, रहिवासी पुरावा, बँक तपशील, रेशन कार्ड इत्यादी.
महाराष्ट्रात किती महिलांना लाभ मिळाला आहे?
लाखो महिलांना लाभ मिळाला असून, १ कोटी लखपती बहीण बनवण्याचे उद्दिष्ट आहे.
कॉर्पोरेट मित्र योजना काय आहे आणि या योजनेचा लाभ कसा घ्यायचा आजच ऑनलाईन अप्लाय करा पहा पूर्ण माहिती