शेतकऱ्यांनो सोयाबीन विकू नका! या 4 कारणांमुळे दरात पुन्हा येणार मोठी तेजी! soybean price भारतातील शेतकरी बांधवांसाठी सोयाबीन ही एक महत्त्वाची नग आहे. मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, राजस्थान आणि इतर राज्यांमध्ये लाखो शेतकरी सोयाबीन पिकवतात. सध्याच्या बाजारात सोयाबीनचे दर कमी झाले आहेत.
फेब्रुवारी 2026 मध्ये मंडईंमध्ये सरासरी दर ₹6,500 ते ₹7,500 प्रति क्विंटलच्या आसपास आहेत, काही ठिकाणी ₹4,300 ते ₹11,000 पर्यंत चढ-उतार दिसत आहेत. पण हे कमी दर फक्त तात्पुरते आहेत. बाजारातील तज्ज्ञ आणि उपलब्ध माहितीनुसार, लवकरच सोयाबीनच्या दरात मोठी तेजी येण्याची शक्यता आहे. आज आपण चार मुख्य कारणांबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया, ज्यामुळे शेतकऱ्यांनी आता सोयाबीन विकू नये.
1. भारतातील सोयाबीन उत्पादनात लक्षणीय घट
2025-26 हंगामात भारतातील सोयाबीन उत्पादनात मोठी घट झाली आहे. सोयाबीन प्रोसेसर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया (SOPA) आणि USDA च्या अंदाजानुसार, 2025-26 ऑइल इयरसाठी उत्पादन सुमारे 105.36 लाख टन आहे, जे मागील हंगामातील 125.82 लाख टनांपेक्षा खूप कमी आहे. हवामानातील अनियमितता, अतिवृष्टी, रोग आणि शेतकऱ्यांचे इतर पिकांकडे (जसे की मका आणि ऊस) वळणे यामुळे क्षेत्र आणि उत्पादन कमी झाले आहे. कमी उत्पादनामुळे बाजारात पुरवठा घटतो आणि मागणी कायम राहिल्यास दर आपोआप वाढतात. शेतकरी बांधवांनी स्टॉक ठेवल्यास ही तेजीचा फायदा घेता येईल.
2. जागतिक बाजारातील पुरवठा घट आणि मागणी वाढ
जागतिक सोयाबीन बाजारात 2025-26 हंगामात पुरवठा घटण्याची शक्यता आहे. अमेरिका आणि दक्षिण अमेरिकेतील उत्पादनातील बदल, व्यापार धोरणे आणि चीनसारख्या देशांची मागणी यामुळे दरावर प्रभाव पडतो. भारतात सोयाबीन ऑइल आणि मीलची मागणी वाढत आहे, कारण पोल्ट्री फीड आणि एडिबल ऑइल उद्योग वाढत आहेत. जागतिक स्तरावर biofuel मंडेट्समुळे सोयाबीन ऑइलची मागणी वाढली आहे. भारतात आयात कमी ठेवण्यासाठी आणि देशांतर्गत उत्पादकांना संरक्षण देण्यासाठी धोरणे कडक होत आहेत, ज्यामुळे स्थानिक दरांना आधार मिळतो. यामुळे सोयाबीनच्या दरात मोठी तेजी येण्याची शक्यता आहे.
3. न्यूनतम समर्थन मूल्य (MSP) आणि सरकारची खरेदी धोरणे
सरकारने सोयाबीनसाठी MSP वाढवले आहे. 2024-25 साठी MSP ₹4,892 प्रति क्विंटल होते, तर नवीन हंगामात ते ₹5,328 पर्यंत वाढवले गेले आहे. सरकार Price Support Scheme अंतर्गत महाराष्ट्र, तेलंगणा आणि कर्नाटकात MSP वर खरेदी करत आहे. जेव्हा बाजार दर MSP पेक्षा कमी असतात, तेव्हा सरकारची खरेदी वाढते आणि स्टॉक कमी होतो. यामुळे बाजारात पुरवठा घटतो आणि दर वाढतात. शेतकऱ्यांनी सोयाबीन स्टॉक ठेवल्यास MSP आधारित तेजीचा फायदा मिळू शकतो.
4. क्रशिंग आणि एक्सपोर्टमध्ये सुधारणा
भारतात सोयाबीन क्रशिंग वाढत आहे, जरी उत्पादन कमी असले तरी. सोयाबीन मील एक्सपोर्टमध्ये सुधारणा दिसत आहे. कमी स्टॉक आणि वाढती क्रशिंगमुळे उपलब्धता घटते. सोयाबीन मीलची मागणी पोल्ट्री आणि पशुखाद्य उद्योगातून वाढत आहे. याशिवाय, आयात धोरणांमुळे (जसे की US सोयाबीन आयातावर निर्बंध) स्थानिक उत्पादकांना फायदा होतो. हे सर्व घटक मिळून दरात तेजी आणतात.
शेतकरी बांधवांनी घाईघाईत सोयाबीन विकू नये. स्टोरेजची व्यवस्था करून थोडा वेळ थांबल्यास मोठा फायदा होऊ शकतो. बाजारातील चढ-उतार लक्षात घेऊन निर्णय घ्या.
Conclusion
सोयाबीन बाजारात सध्याचे कमी दर हे तात्पुरते आहेत. उत्पादनातील घट, जागतिक मागणी, MSP आधार आणि क्रशिंग वाढ यामुळे लवकरच दरात मोठी तेजी येईल. शेतकऱ्यांनी धीर धरून स्टॉक ठेवावा. योग्य Anur विक्री केल्यास चांगला नफा मिळेल. बाजारातील ताज्या माहितीवर नजर ठेवा आणि स्थानिक मंडई किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. शेती ही दीर्घकालीन गुंतवणूक आहे, त्यामुळे घाई टाळा.
तूर ९,००० तर सोयाबीन ६,००० चा टप्पा पार करणार? जाणून घ्या कधी वाढणार भाव? Market Update 2026
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचा हप्ता कधी येणार? शेतकऱ्यांच्या प्रतीक्षेचा प्रश्न अजूनही कायम