ST passengers will get smart cards instead of tickets registration begins: एसटीच्या प्रवाशांना तिकीटाऐवजी मिळणार स्मार्ट कार्ड: नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC) प्रणालीची सविस्तर माहिती महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ (MSRTC) ने प्रवाशांच्या सुविधेसाठी आणि व्यवहारात पारदर्शकता आणण्यासाठी एक क्रांतिकारी पाऊल उचलले आहे. आता एसटी बस प्रवासात विविध सामाजिक सवलतींचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांसाठी नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC) हे स्मार्ट कार्ड अनिवार्य झाले आहे. परिवहन मंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी ही महत्त्वपूर्ण घोषणा केली. या योजनेअंतर्गत रोखविरहित व्यवहार, सवलतींची अचूक नोंद आणि पारदर्शक प्रतिपूर्ती शक्य होणार आहे.
हे स्मार्ट कार्ड तिकीटाऐवजी वापरले जाईल, ज्यामुळे प्रवाशांना छुट्टे पैसे ठेवण्याची कटकट संपणार आहे. महामंडळाने मे. ईबिक्स टेक्नोलॉजिस लि. आणि NSDL पेमेंट्स बँक यांच्याशी करार केला आहे. लवकरच राज्यभरातील सर्व आगारात नोंदणी मोहीम सुरू होणार आहे.
NCMC प्रणाली कशी कार्यान्वित होत आहे?
MSRTC ने डिजिटलायझेशनच्या दिशेने हे मोठे पाऊल उचलले आहे. पूर्वी सवलतधारक प्रवासी कागदी पास किंवा रोख तिकीट घेऊन प्रवास करत असत. आता NCMC कार्डद्वारे सर्व व्यवहार डिजिटल होतील. हे कार्ड संपर्करहित (contactless) आहे आणि RuPay प्लॅटफॉर्मवर आधारित आहे. प्रवासी कार्ड रिचार्ज करून बस कंडक्टरकडे किंवा ETIM मशीनवर टॅप करून तिकीट कापतील. सवलत असलेल्या प्रवाशांसाठी कार्ड अनिवार्य असल्याने खोट्या ओळखपत्रांचा वापर रोखला जाईल.
परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी सांगितले की, ही योजना ऐतिहासिक आहे. ती रोख व्यवहार संपवेल, सवलतींची योग्य वाटप सुनिश्चित करेल आणि प्रवाशांना अधिक सोयीस्कर सेवा देईल. सुमारे ३५ प्रकारच्या सवलत योजनांचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांना हे कार्ड आवश्यक असेल.
कोणत्या प्रवाशांना NCMC कार्ड मिळेल?
NCMC कार्ड विविध लाभार्थी गटांसाठी उपलब्ध असेल. प्रत्येक गटाचे कार्ड त्यांच्या अधिकृत ओळखपत्राशी लिंक केले जाईल:
विद्यार्थी — शालेय आणि तांत्रिक शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ‘सरल’ क्रमांकाशी जोडलेले कार्ड मिळेल.
ज्येष्ठ नागरिक — अमृत ज्येष्ठ नागरिक, सामान्य ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांना आधार लिंक केलेले कार्ड मिळेल.
दिव्यांग — UDID क्रमांकाशी लिंक केलेले विशेष वैशिष्ट्य असलेले कार्ड.
स्वातंत्र्यसैनिक, मान्यताप्राप्त पत्रकार आणि राज्य पुरस्कार प्राप्त — विभागीय मुख्यालय आगारातून वितरण.
या कार्डामुळे सवलतींची अचूक नोंद होईल आणि सरकारला प्रतिपूर्ती पारदर्शकपणे करता येईल.
NCMC कार्डचे प्रमुख फायदे
हे कार्ड प्रवाशांसाठी अनेक फायदे घेऊन येत आहे:
रोखविरहित व्यवहारामुळे छुट्टे पैसे ठेवण्याची गरज नाही.
सवलतींची डिजिटल नोंद होऊन खोट्या दाव्यांचा धोका कमी होईल.
एकाच कार्डाने तिकीट, रिचार्ज आणि सवलत व्यवस्थापन शक्य.
पारदर्शक प्रतिपूर्तीमुळे महामंडळाचे नुकसान कमी होईल.
प्रवाशांना अधिक सुविधा आणि कमी वेळ.
कार्ड रिचार्ज करण्यासाठी ETIM मशीन, अधिकृत वेबसाइट, मोबाइल अॅप किंवा अधिकृत एजंट उपलब्ध असतील. ग्रामीण भागातील प्रवाशांसाठी आगारात ऑन-स्पॉट नोंदणी आणि ३,००० हून अधिक एजंट नेमले आहेत.
NCMC कार्ड कसे मिळवावे? नोंदणी प्रक्रिया
नोंदणी लवकरच राज्यभरातील सर्व एसटी आगारात सुरू होईल. प्रवासी आपल्या जवळच्या आगारात जाऊन नोंदणी करू शकतील. प्रक्रिया सोपी असेल:
आगारात नोंदणी काउंटरवर जा.
आवश्यक कागदपत्रे सादर करा.
कार्ड शुल्क भरा.
कार्ड त्वरित किंवा लवकरच जारी होईल.
कार्ड रिचार्ज किमान ₹१०० पासून सुरू होईल आणि ₹५० च्या पटीत करता येईल.
NCMC कार्डसाठी आवश्यक कागदपत्रे
सवलत प्रकारानुसार कागदपत्रे आवश्यक असतील:
विद्यार्थी — ‘सरल’ क्रमांक, शाळा/कॉलेज ओळखपत्र, आधार कार्ड.
ज्येष्ठ नागरिक/महिला — आधार कार्ड (लिंकिंगसाठी).
दिव्यांग — UDID कार्ड.
इतर — संबंधित अधिकृत ओळखपत्र (स्वातंत्र्यसैनिक प्रमाणपत्र, पत्रकार कार्ड इ.).
सामान्य KYC साठी आधार, फोटो आणि मोबाइल नंबर आवश्यक असेल. अधिकृत घोषणेनुसार प्रक्रिया पारदर्शक असेल.
CMEGP Loan Yojana Maharashtra नवीन व्यवसाय साठी लोन मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती योजना महाराष्ट्र
NCMC कार्डची किंमत आणि रिचार्ज नियम
नवीन कार्ड किंमत: ₹१९९ (GST सह).
जुने स्मार्ट कार्ड जमा केल्यास: ₹१४९.
वॉलेट मर्यादा: किमान ₹१०० बॅलन्स आवश्यक.
रिचार्ज: ₹५० च्या पटीत.
हे दर प्रवाशांना परवडणारे आहेत आणि डिजिटल सुविधा देतात.
NCMC प्रणालीचे भविष्य आणि प्रभाव
ही योजना महाराष्ट्रातील सार्वजनिक वाहतुकीला डिजिटल युगात नेते. MSRTC च्या लाखो प्रवाशांना फायदा होईल. रोख व्यवहार कमी होऊन भ्रष्टाचार रोखला जाईल. प्रवासी अधिक सुरक्षित आणि सोयीस्कर प्रवास करतील. ही योजना केंद्र सरकारच्या ‘वन नेशन वन कार्ड’ संकल्पनेशी जोडली गेली आहे.
Conclusion
नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC) ही योजना एसटी प्रवाशांसाठी एक मोठी क्रांती आहे. प्रताप सरनाईक यांच्या नेतृत्वात महामंडळ डिजिटल आणि पारदर्शक होत आहे. लवकरच नोंदणी सुरू होईल, त्यामुळे पात्र प्रवाशांनी तयारी करावी. हे कार्ड वापरून प्रवास सोपा, स्वस्त आणि सुरक्षित होईल. अधिक माहितीसाठी MSRTC च्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या: https://msrtc.maharashtra.gov.in.
FAQ: NCMC स्मार्ट कार्डबाबत ७ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
NCMC कार्ड कशासाठी अनिवार्य आहे?
विविध सामाजिक सवलती (विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक, महिला, दिव्यांग इ.) घेणाऱ्या प्रवाशांसाठी हे कार्ड अनिवार्य आहे. त्याशिवाय सवलत मिळणार नाही.
NCMC कार्ड कुठे मिळेल?
राज्यभरातील एसटी आगारात नोंदणी मोहीम सुरू होईल. ऑन-स्पॉट नोंदणी उपलब्ध असेल.
कार्डची किंमत किती आहे?
नवीन कार्ड ₹१९९ (GST सह). जुने स्मार्ट कार्ड जमा केल्यास ₹१४९.
कोणत्या कागदपत्रांची आवश्यकता आहे?
आधार कार्ड, ‘सरल’ क्रमांक (विद्यार्थी), UDID (दिव्यांग), संबंधित ओळखपत्र.
कार्ड कसे रिचार्ज करावे?
ETIM मशीन, अधिकृत वेबसाइट, मोबाइल अॅप किंवा अधिकृत एजंटद्वारे. किमान ₹१०० बॅलन्स आवश्यक.
सवलत कशी मिळेल?
कार्ड टॅप केल्यावर सवलत आपोआप लागू होईल. सर्व नोंद डिजिटल राहील.
ही योजना कधी सुरू होईल?
लवकरच नोंदणी सुरू होईल. अधिकृत अपडेट्ससाठी MSRTC वेबसाइट किंवा आगारात संपर्क साधा.